لَا تَقُمۡ فِيهِ أَبَدًاۚ لَّمَسۡجِدٌ أُسِّسَ عَلَى ٱلتَّقۡوَىٰ مِنۡ أَوَّلِ يَوۡمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِيهِۚ فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَن يَتَطَهَّرُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُطَّهِّرِينَ
108
تفسیر نور
در آن (مسجد ضرار،) هرگز (براى نماز) نایست، همانا مسجدى كه از روز نخست بر اساس تقوا بنا شده، سزاوارتر است كه در آن نماز برپادارى. (زیرا) در آن مسجد، مردانى هستند كه دوست دارند خود را پاك سازند و خداوند پاكان را دوست مىدارد.
نکتهها
مسجدى كه از آغاز بر پایهى تقوا، بنا نهاده شد، مسجد «قُبا»ست كه هنگام هجرت به مدینه ساخته شد. 166فخر رازى مىگوید: وقتى سابقهى تقوا، مایهى ارزش یك مسجد است، سبقت انسان به ایمان و تقوا، بیشتر ارزش دارد و علىعلیه السلام كه از روز اوّل مؤمن بود، برتر از كسانى است كه پس از سالها شرك، مسلمان شدند. 167
166) تفسیر نورالثقلین.
167) تفسیر كبیرفخررازى.
پیامها
در مسجدى كه پایگاه مخالفانِ نظام اسلامى است، به نماز نایستیم. «لاتقم فیه ابداً» عبادت از سیاست جدا نیست. حتّى با نماز نباید باطلى را تقویت كرد.«لا تقم فیه ابداً» (تائید كفر و نفاق وتفرقه حرام است)
رهبر، الگوى دیگران است. پیامبر نباید وارد مسجد ضرار شود تا دیگران هم وارد نشوند. لذا خطابِ آیه به پیامبر است. «لا تقم فیه»
رهبر جامعه باید در موضعگیرى پیشگام باشد. «لا تقم فیه»
اگر مردم را از رفتن به مراكز فساد باز مىداریم، باید مكانهاى سالم و مفیدى را جایگزین و به آن راهنمایى كنیم. «لاتقم، تقوم»
ارزش هرچیز وابسته به اهداف و انگیزهها و نیّات بنیانگزاران آن دارد. «اُسس على التقوى»
مسجد، زمینهى پاكى از پلیدىهاى جسمى و روحى است. «فیه رجال یحبّون ان یتطهرّوا»
همنشینى با صالحان ارزش است. «فیه رجال...»
ارزش مكانها، بسته به افرادى است كه به آنجا رفت وآمد مىكنند. ارزش یك مسجد به نمازگزارانِ آن است، نه گنبد و گلدستهى آن.«لمسجدٌ ... احقّ ان تقوم، فیه رجال یحبون ان یتطهروا»
نماز و مسجد، وسیلهى تهذیب و پاكى است. «مسجد فیه... یتطهّروا»
علاقه به كمال و پاكى، خود یك كمال است. «یحبّون ان یتطهّروا»
پاكان، محبوب خدایند. «یحب المتطهّرین»