فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ فَإِخۡوَٰنُكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَنُفَصِّلُ ٱلۡـَٔايَـٰتِ لِقَوۡمٍ يَعۡلَمُونَ
11
تفسیر نور
امّا اگر توبه كردند و نماز بر پا داشتند و زكات پرداختند، در این صورت برادران دینى شمایند. و ما آیات خود را براى گروهى كه مىدانند (و مىاندیشند)، به تفصیل بیان مىكنیم.
نکتهها
خداوند در آیات قبل فرمود: اگر مشركان توبه كرده و نماز خواندند و زكات دادند، دیگر متعرّض آنان نشوید، «فخلّوا سبیلهم» در این آیه مىفرماید: نه تنها مزاحمشان نشوید، بلكه گذشتهها را فراموش كرده، برادرانه با آنان رفتار كنید.پیامها
در شیوهى برخورد، مسألهى گام به گام و تدریج را مراعات كنید. ابتدا عدم تعرّض، «فخلّوا سبیلهم» سپس اُلفت و برادرى. «اخوانكم فى الدین» توبهى واقعى، همراه با عمل است. «تابوا و اقاموا...»
آنان كه تارك نماز و زكاتند، برادران دینى ما نیستند. «فان... اقاموا الصلوة و آتوا الزكوة فاخوانكم فى الدین»
شرط ورود به دایرهى اُخوّت دینى، نماز و زكات است.«اقاموا... فاخوانكم»
اساس روابط وحبّ وبغض یك مسلمان، مكتب است. «فان تابوا... فاخوانكم» چنانكه در آیهى بعد آمده است: «فان نكثوا... فقاتلوا»
با نادم وتوّاب، برخوردى برادرانه داشته باشید. «فان تابوا... فاخوانكم»
هدف جنگهاى اسلامى، بازگرداندن مشركان به توحید است. «فان تابوا... فاخوانكم»
آنان كه تا دیروز، واجب القتل بودند، در سایهى توبه و نماز و زكات، حقوق اجتماعى برابر با مسلمانان مىیابند و جنگ با آنان حرام مىشود. «فاخوانكم فى الدّین»
علم و دانش، زمینهى اندیشه وتفكّر در آیات الهى است. «لقوم یعلمون»