سوره توبه - آیه 71 جزء 10 - صفحه 198

    وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَـٰتُ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٍ‌ۚ يَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَيُطِيعُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ‌ۚ أُوْلَـٰٓئِكَ سَيَرۡحَمُهُمُ ٱللَّهُ‌ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

    71

تفسیر نور
مردان وزنان با ایمان، یار ویاور واولیاى یكدیگرند، به معروف (خوبى‌ها) فرمان مى‌دهند و از منكرات و بدى‌ها (منكرات) نهى مى‌كنند، نماز بر پاى داشته، زكات مى‌پردازند و از خداوند و پیامبرش پیروى مى‌كنند. بزودى خداوند آنان را مشمول رحمت خویش قرار خواهد داد. همانا خداوند، تواناى غالب و حكیم است.

نکته‌ها
آیه‌ى 67، درباره‌ى منافقان تعبیرِ «بعضهم من بعض» را آورده بود، امّا این آیه درباره‌ى مؤمنان مى‌فرماید: «بعضهم اولیاء بعض»، شاید اختلاف تعبیر به خاطر آن است كه بر خلاف مؤمنان، وحدت عمیق و پیوند ولایت در میان منافقان نیست و هنگام بروز منافع شخصى، وفادار نیستند و وحدتشان ظاهرى و صورى است، به قول قرآن: «تحسبهم جمیعاً وقلوبهم شتّى» 118 آنان را متّحد مى‌پندارى در حالى كه دلهایشان پراكنده است.

چون امر به معروف ونهى از منكر، عامل برپایى واجبات دیگر است، از این‌رو در آیه، قبل از نماز و زكات آمده است. 119


118) حشر، 14.

119) تحف‌العقول، ص 237.

پیام‌ها
زن و مرد هردو، در اصلاح جامعه تأثیر گذارند. «المؤمنون والمؤمنات»

مؤمنان در جامعه‌ى اسلامى، نسبت به یكدیگر از طرف خداوند، حقّ ولایت و نظارت همراه با محبّت دارند و بى‌تفاوت نیستند.«بعضهم اولیاء بعض»

امر به معروف ونهى از منكر كه بر همه‌ى مردان وزنان با ایمان واجب است، برخاسته از حقّ ولایت بر یكدیگر است. «بعضهم اولیاء بعض یأمرون... وینهون»

امر به معروف و نهى از منكر باید از موضع قدرت باشد نه ضعف. «یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر»

امر ونهى، در سایه‌ى محبّت وولایت قابل اجراست. «بعضهم اولیاء، یأمرون...»

توجّه به زندگى محرومان و تأمین اجتماعى فقرا، در كنار مسائل عبادى دیگر است. «یُقیمون، یُؤتون الزكوة و یُطیعون اللّه...»

ایمان در اصلاح فرد و جامعه، نقش به سزایى دارد. «المؤمنون و المؤمنات... یأمرون، یَنهون، یُقیمون الصلوة و یؤتون الزكوة و یطیعون اللّه»

امر به معروف ونهى از منكر، اقامه‌ى نماز، پرداخت زكات واطاعت از خدا و رسول، وظیفه و عملكرد دائمى مؤمنان است. «یَأمرون، یَنهون، یُقیمون، یُؤتون، یُطیعون» (فعل مضارع رمز استمرار است)

كسانى كه دیگران را به كارهاى خوب دعوت مى‌كنند، باید خود نیز اهل عمل باشند. «یأمرون، یقیمون الصلوة و یؤتون الزكوة و یطیعون»

اطاعت از خدا و رسول باید با میل و رغبت باشد. «یُطیعون اللّه و رسوله» (اطاعت در لغت به معناى پیروى با میل است)

هم اطاعت از خدا در برنامه‌هاى عبادى لازم است و هم اطاعت از رسول در برنامه‌هاى حكومتى. «یطیعون اللَّه ورسوله»

اعمال انسان، زمینه‌ساز رحمت الهى است. «یَأمرون، یَنهون، یُقیمون، یُؤتون، یُطیعون، سیرحمهم اللّه»

زن ومرد در دریافت رحمت الهى یكسان مى‌باشند. «المؤمنون والمؤمنات... سیرحمهم اللّه»