وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍ مِّنۡهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمۡ عَلَىٰ قَبۡرِهِۦٓ إِنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُواْ وَهُمۡ فَـٰسِقُونَ
84
تفسیر نور
و بر مردهى هیچ یك از منافقان نماز مگزار و (براى دعا واستغفار) بر قبرش نایست، چون آنان به خدا و پیامبرش كافر شدند و از دنیا رفتند در حالى كه فاسق بودند.
نکتهها
سیرهى رسول خداصلى الله علیه وآله آن بود كه در مراسم تشییع و تدفین مردگانِ مسلمان حاضر شود، براى آنان دعا كند و بر جنازهى آنان نماز بخواند. خداوند با این آیه پیامبرش را از حضور در مراسمِ مردگانِ منافق، نهى كرد.امام صادقعلیه السلام فرمود: پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله در نماز میّت بعد از تكبیر چهارم، براى مرده دعا مىكردند، امّا پس از نزول این آیه، دیگر چنین كارى را انجام ندادند. 135
135) تفسیر نورالثقلین ؛ كافى، ج 3، ص 181.
پیامها
یكى از شیوههاى مبارزه با منافقان، مبارزهى منفى است. «لاتُصلّ، لاتقم» مردهى منافق نیز باید تحقیر شود. در تشییع جنازهى آنان شركت نكنیم و به زیارت قبور آنها نرویم. «لاتصلّ، لاتقم»
از اهرم نماز، براى تنبیه متخلّفان كمك بگیریم.«لاتصلّ على احد منهم»
نماز میّت و زیارت قبور، نشانهى حرمت و احترامِ مؤمن پس از مرگ و كارى پسندیده است و چون منافق، حرمتى ندارد لذا فرمود:«لا تصلّ، لاتقم»
منافق، كافر و فاسق است. «كفروا، فاسقون»
عاقبتِ كار، مهم است. خطر وقتى است كه انسان بدون توبه و در حال فسق بمیرد. «ماتوا و هم فاسقون »