إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ شَرُّ ٱلۡبَرِيَّةِ
6
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ خَيۡرُ ٱلۡبَرِيَّةِ
7
تفسیر نور
همانا كسانى از اهل كتاب و مشركان كه كافر شدند، در آتش دوزخند، در آن جاودانهاند. آنانند بدترین مخلوقات.
بى شك كسانى كه ایمان آورده و كارهاى شایسته انجام دادهاند آنانند خود بهترین مخلوقات.
نکتهها
كلمه «بَریّة» یا از «بَرى» به معناى خاك و مراد از آن تمام خاكیان از جمله بشر است و یا از «بَرَءَ» به معناى خلق است و «بَریّة» بر وزن فعیلة به معناى مفعولة یعنى مخلوقات است.در روایاتى از شیعه و سنى نقل شده كه پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله به علىّ بن ابیطالب فرمودند: تو و یاران تو خیر البریّة هستید.101
مشابه این آیه، در جاى دیگر قرآن چنین آمده است: «انّ شرّ الدّوابّ عند اللّه الصُمّ البُكم الّذین لایعقلون»102
دلیل بدترین بودن انسان آن است كه رسول و كتاب به سراغش آمده و او حقیقت را مىفهمد ولى به خاطر غرور و تكبر لجاجت مىكند. «كفروا من اهل الكتاب... هم شرّ البریّة»
101) شواهد التنزیل، ج2، ص357، به نقل از تفسیرنمونه.
پیامها
كسى كه اسلام را نپذیرد، خواه مشرك باشد، خواه اهل كتاب، كافر است. «انّ الّذین كفروا من اهل الكتاب و المشركین» سرنوشت اهل كتاب و مشركان یكى است. «اهل الكتاب و المشركین فى نار جهنم»
گل سر سبد هستى یعنى انسان، به خاطر پشت پا زدن به منطق و بیّنه، بدترین مخلوقات مىشود. «شرّ البریّة»
انسان با انتخاب خود جایگاه خود را تعیین مىكند، یا شرّ البریّه و جهنمى، یا خیر البریّه و بهشتى. «كفروا... شرّ البریّة... آمنوا... خیر البریّة»
مقایسه میان كفر و ایمان و پایان كار آنان، بهترین نوع روشنگرى است. «شرّ البریّة - خیر البریّة»
رشد یا سقوط دیگر موجودات، محدود است ولى رشد و سقوط انسان، بى نهایت است. «شرّ البریّة - خیر البریّة» (انسان در اثر ایمان و عمل صالح مىتواند حتى از فرشتگان برتر باشد.)
بهترین شدن در گرو ایمان است و بدترینها اهل كفرند. (در كلمه «هُم» معناى انحصار است) «اولئك هم شرّ البریّة... هم خیر البریّة»
ایمان به شرطى ثمربخش است كه همراه با عمل صالح باشد «آمنوا و عملوا الصالحات» (ولى كفر به تنهایى سبب دوزخ است.)