سورهی مزمل در دو بخش نازل شده است.
بخش اول و ابتدایی سوره، از اولین آیاتی بودهاند که بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در مکه نازل شدهاند.
بخش دوم یعنی آیهی آخرِ آن، حدود ۱۵ تا ۲۰ سال بعد در شهر مدینه نازل شده است.
آیات ابتدایی در زمانی نازل شده که هنوز پیامبر (صلی الله علیه و آله) تنها بودهاند و پیروان خاصی نداشتهاند، از این رو خداوند فقط به پیامبرش دستور میدهد که نصفی از زمان شب را به ترتیلخوانی قرآن بپردازد.
این دستور بعداً با نزول آیهی آخر سورهی مزمل یعنی آیهی ۲۰ لغو شد.
خداوند در آیهی ۲۰/مزمل میفرماید: هر چقدر شد، قرآن بخوانید. این جمله، دو مرتبه تکرار میشود تا اهمیت قرائت زیاد قرآن واضح شود.
دقت کنید: ترتیلخوانی قرآن لغو نشد بلکه مدت زمان آن لغو شد اما خداوند به جای اینکه بفرماید هر چقدر شد ترتیلخوانی قرآن کنید فرمود: هر چقدر شد قرآن را قرائت کنید.
از اینجا متوجه میشویم که ترتیل هم نوعی از قرائت قرآن است.
اما چه ارتباطی به نظم و ترتیب دارد؟
ترتیلخوانی به قرائتی گفته میشود که قرآن از یک کنار، به ترتیبِ چینش آیات و سورهها خوانده شود.