سوره بقره - آیه 121 جزء 1 - صفحه 19

    ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

    121

تفسیر روایی
کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده‌ایم [= یهود و نصاری‌] آن را چنان که شایسته آن است می‌خوانند؛ آنها به پیامبر اسلام ایمان می‌آورند؛ و کسانی که به او کافر شوند، زیانکارند.
1 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (علیهم السلام).

امام صادق (علیه السلام) ایشان ائمّه (علیهم السلام) هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ الکافی، ج۱، ص۲۱۵/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۸۹/ العیاشی، ج۱، ص۵۷/ النورالثقلین/ البرهان

2 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (علیهم السلام) وَ الْکِتَابُ هُوَ الْقُرْآنُ الْمَجِیدُ وَ إِنْ لَمْ یَکُونُوا هُمْ فَمَنْ سِوَاهُم.

امام صادق (علیه السلام) ایشان ائمّه (علیهم السلام) هستند و کتاب، قرآن مجید است و اگر ایشان نباشند چه کسانی غیر از این‌ها [شایسته‌ی این خطاب] هستند؟

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۸۲

3 (بقره/121)

الباقر (علیه السلام)- الَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْکِتابَ قَالَ هُمْ آلُ مُحَمَّد (علیهم السلام).

امام باقر (علیه السلام) ایشان آل محمّد (هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ المناقب، ج۴، ص۳۷۸

4 (بقره/121)

ابن عباس (رحمة الله علیه)- قِیلَ نَزَلَتْ فِی أَهْلِ السَّفِینَهًْ الَّذِی مَعَ جَعفَربنِ‌ابِی‌طَالِبٍ مِنْ الحَبَشَهًْ وَ کَانُوا أَرْبَعِینَ رَجُلًا اثْنَانِ وَ ثَلَاثُونَ مِنَ الحَبَشَهًْ وَ ثَمَانِیَهًْ مِنْ رُهْبَانِ الشَّامِ مِنْهُمْ بَحِیراً.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) گفته‌شد این آیه درباره‌ی کشتی‌نشینانی که به همراه جعفربن‌ابی‌طالب سوار بر کشتی بودند و به حبشه هجرت کرده‌بودند نازل شده است و ایشان چهل نفر بودند؛ سی و دو نفر از حبشه و هشت نفر از راهبان شامی که بحیرا هم در بین ایشان بود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ بحرالعرفان

5 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌بَصِیر عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ فَقَالَ: الْوُقُوفُ عِنْدَ ذِکْرِ الْجَنَّهًِْ وَ النَّارِ.

امام صادق (علیه السلام) أبوبصیر از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است: پیرامون تفسیر آیه‌ی: یتْلُونَهُ حَقَّ تِلاَوَتِه که فرمود: «منظور، این است که هنگام تلاوت [قرآن و] خواندن وصف بهشت و جهنّم، توقّف کرده و تأمّل کنند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۱۴/ العیاشی، ج۱، ص۵۷/ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۲۳۷/ البرهان؛ فیه: «ذکر» محذوفٌ

6 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- حَقّ تِلَاوَتِهِ هُوَ الْوُقُوفُ عِنْدَ ذِکْرِ الْجَنَّهًِْ وَ النَّارِ یَسْأَلُ فِی الْأُولَی وَ یَسْتَعِیذُ مِنَ الْأُخْرَی.

امام صادق (علیه السلام) حقّ تلاوت قرآن این است که هنگامی‌که به ذکر بهشت و جهنّم می‌رسد، توقّف کرده و رسیدن به بهشت و دوری از آتش جهنّم را از خدا در خواست نماید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ وسایل الشیعه، ج۶، ص۲۱۷/ النورالثقلین

7 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- یُرَتِّلُونَ آیَاتِهِ وَ یَتَفَقَّهُونَ فِیهِ وَ یَعْمَلُونَ بِأَحْکَامِهِ وَ یَرْجُونَ وَعْدَهُ وَ یَخَافُونَ وَعِیدَهُ وَ یَعْتَبِرُونَ بِقِصَصِهِ وَ یَأْتَمِرُونَ بِأَوَامِرِهِ وَ یَتَنَاهَوْنَ عَنْ نَوَاهِیهِ مَا هُوَ وَ اللَّهِ حِفْظَ آیَاتِهِ وَ دَرْسَ حُرُوفِهِ وَ تِلَاوَهًَْ سُوَرِهِ وَ دَرْسَ أَعْشَارِهِ وَ أَخْمَاسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ وَ أَضَاعُوا حُدُودَهُ وَ إِنَّمَا تَدَبُّرُ آیَاتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأَحْکَامِه.

امام صادق (علیه السلام) مراد از رعایت حقّ تلاوت قرآن، این است که آیات آن را صحیح می‌خوانند [و مراعات وقف و وصل و سایر آداب قرائت را می‌نمایند]؛ در معانی آن دقّت می‌کنند و به احکام آن عمل می‌نمایند؛ به وعده‌های آن امیدوارند و از وعیدهای آن می‌ترسند؛ از قصّه‌های آن عبرت می‌گیرند؛ آنچه را که در آن امر شده می‌پذیرند و از آنچه در آن نهی شده باز می‌ایستند و به خدا قسم! مراد، حفظ‌کردن آیات آن و آموختن حروف آن (صرف و نحو) نیست و خواندن سوره‌های آن [بدون تأمّل] و درس ده قسمت و پنج قسمت آن منظور نیست؛ [عدّه‌ای] حروف آن را حفظ نموده و حدود آن را ضایع می‌کنند و جز این نیست که مراد، تدبّر در آیات آن و عمل‌کردن به احکام آن است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ إرشادالقلوب، ص۱، ص۷۸/ مجموعه ورام، ج۲، ص۲۳۶؛ فیه: «یتفهمون» بدل «ینتفقهون» و «یخشونه عذابه» بدلٌ «یخافون وعیده» و «یتمثلون قصصه و یعتبرون امثاله» بدلٌ «یعتبرون بقصصهم»/ البرهان

8 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّمَا الْقُرْآنُ أَمْثَالٌ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ دُونَ غَیْرِهِمْ وَ لِقَوْمٍ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ وَ هُمُ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِهِ وَ یَعْرِفُونَهُ.

امام صادق (علیه السلام) قرآن سرشار از مَثَل‌های [مفید] برای [دو گروه است؛ یکی]، گروهی که قرآن را می‌فهمند در قبال آنان که نمی‌فهمند و تدبّر نمی‌کنند و گروهی که حقّ تلاوت آن را رعایت می‌کنند. چرا که فقط ایشان به قرآن ایمان آورده و آن را می‌شناسند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۰۰

9 (بقره/121)

الصّادق (علیه السلام)- فَأَمَّا غَیْرُهُمْ فَمَا أَشَدَّ إِشْکَالَهُ عَلَیْهِمْ وَ أَبْعَدَهُ مِنْ مَذَاهِبِ قُلُوبِهِم.

امام صادق (علیه السلام) امّا قرآن برای غیر آنان (غیر افرادی که حقّ تلاوت آن را رعایت می‌کنند) به‌شدّت مشتبه [و پُر اشکال] به نظر می‌آید و از عقاید قلب‌هایشان بسیار دور است. [و تحمّل پذیرش آن را ندارند].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۰۰