ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
121
ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
121
الصّادق (علیه السلام)- هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (علیهم السلام).
امام صادق (علیه السلام) ایشان ائمّه (علیهم السلام) هستند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ الکافی، ج۱، ص۲۱۵/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۸۹/ العیاشی، ج۱، ص۵۷/ النورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (علیهم السلام) وَ الْکِتَابُ هُوَ الْقُرْآنُ الْمَجِیدُ وَ إِنْ لَمْ یَکُونُوا هُمْ فَمَنْ سِوَاهُم.
امام صادق (علیه السلام) ایشان ائمّه (علیهم السلام) هستند و کتاب، قرآن مجید است و اگر ایشان نباشند چه کسانی غیر از اینها [شایستهی این خطاب] هستند؟
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۸۲
الباقر (علیه السلام)- الَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْکِتابَ قَالَ هُمْ آلُ مُحَمَّد (علیهم السلام).
امام باقر (علیه السلام) ایشان آل محمّد (هستند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ المناقب، ج۴، ص۳۷۸
ابن عباس (رحمة الله علیه)- قِیلَ نَزَلَتْ فِی أَهْلِ السَّفِینَهًْ الَّذِی مَعَ جَعفَربنِابِیطَالِبٍ مِنْ الحَبَشَهًْ وَ کَانُوا أَرْبَعِینَ رَجُلًا اثْنَانِ وَ ثَلَاثُونَ مِنَ الحَبَشَهًْ وَ ثَمَانِیَهًْ مِنْ رُهْبَانِ الشَّامِ مِنْهُمْ بَحِیراً.
ابنعباس (رحمة الله علیه) گفتهشد این آیه دربارهی کشتینشینانی که به همراه جعفربنابیطالب سوار بر کشتی بودند و به حبشه هجرت کردهبودند نازل شده است و ایشان چهل نفر بودند؛ سی و دو نفر از حبشه و هشت نفر از راهبان شامی که بحیرا هم در بین ایشان بود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۰ بحرالعرفان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِیبَصِیر عَنْ أَبِیعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ فَقَالَ: الْوُقُوفُ عِنْدَ ذِکْرِ الْجَنَّهًِْ وَ النَّارِ.
امام صادق (علیه السلام) أبوبصیر از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است: پیرامون تفسیر آیهی: یتْلُونَهُ حَقَّ تِلاَوَتِه که فرمود: «منظور، این است که هنگام تلاوت [قرآن و] خواندن وصف بهشت و جهنّم، توقّف کرده و تأمّل کنند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۱۴/ العیاشی، ج۱، ص۵۷/ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۲۳۷/ البرهان؛ فیه: «ذکر» محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- حَقّ تِلَاوَتِهِ هُوَ الْوُقُوفُ عِنْدَ ذِکْرِ الْجَنَّهًِْ وَ النَّارِ یَسْأَلُ فِی الْأُولَی وَ یَسْتَعِیذُ مِنَ الْأُخْرَی.
امام صادق (علیه السلام) حقّ تلاوت قرآن این است که هنگامیکه به ذکر بهشت و جهنّم میرسد، توقّف کرده و رسیدن به بهشت و دوری از آتش جهنّم را از خدا در خواست نماید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ وسایل الشیعه، ج۶، ص۲۱۷/ النورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- یُرَتِّلُونَ آیَاتِهِ وَ یَتَفَقَّهُونَ فِیهِ وَ یَعْمَلُونَ بِأَحْکَامِهِ وَ یَرْجُونَ وَعْدَهُ وَ یَخَافُونَ وَعِیدَهُ وَ یَعْتَبِرُونَ بِقِصَصِهِ وَ یَأْتَمِرُونَ بِأَوَامِرِهِ وَ یَتَنَاهَوْنَ عَنْ نَوَاهِیهِ مَا هُوَ وَ اللَّهِ حِفْظَ آیَاتِهِ وَ دَرْسَ حُرُوفِهِ وَ تِلَاوَهًَْ سُوَرِهِ وَ دَرْسَ أَعْشَارِهِ وَ أَخْمَاسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ وَ أَضَاعُوا حُدُودَهُ وَ إِنَّمَا تَدَبُّرُ آیَاتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأَحْکَامِه.
امام صادق (علیه السلام) مراد از رعایت حقّ تلاوت قرآن، این است که آیات آن را صحیح میخوانند [و مراعات وقف و وصل و سایر آداب قرائت را مینمایند]؛ در معانی آن دقّت میکنند و به احکام آن عمل مینمایند؛ به وعدههای آن امیدوارند و از وعیدهای آن میترسند؛ از قصّههای آن عبرت میگیرند؛ آنچه را که در آن امر شده میپذیرند و از آنچه در آن نهی شده باز میایستند و به خدا قسم! مراد، حفظکردن آیات آن و آموختن حروف آن (صرف و نحو) نیست و خواندن سورههای آن [بدون تأمّل] و درس ده قسمت و پنج قسمت آن منظور نیست؛ [عدّهای] حروف آن را حفظ نموده و حدود آن را ضایع میکنند و جز این نیست که مراد، تدبّر در آیات آن و عملکردن به احکام آن است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ إرشادالقلوب، ص۱، ص۷۸/ مجموعه ورام، ج۲، ص۲۳۶؛ فیه: «یتفهمون» بدل «ینتفقهون» و «یخشونه عذابه» بدلٌ «یخافون وعیده» و «یتمثلون قصصه و یعتبرون امثاله» بدلٌ «یعتبرون بقصصهم»/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- إِنَّمَا الْقُرْآنُ أَمْثَالٌ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ دُونَ غَیْرِهِمْ وَ لِقَوْمٍ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ وَ هُمُ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِهِ وَ یَعْرِفُونَهُ.
امام صادق (علیه السلام) قرآن سرشار از مَثَلهای [مفید] برای [دو گروه است؛ یکی]، گروهی که قرآن را میفهمند در قبال آنان که نمیفهمند و تدبّر نمیکنند و گروهی که حقّ تلاوت آن را رعایت میکنند. چرا که فقط ایشان به قرآن ایمان آورده و آن را میشناسند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۰۰
الصّادق (علیه السلام)- فَأَمَّا غَیْرُهُمْ فَمَا أَشَدَّ إِشْکَالَهُ عَلَیْهِمْ وَ أَبْعَدَهُ مِنْ مَذَاهِبِ قُلُوبِهِم.
امام صادق (علیه السلام) امّا قرآن برای غیر آنان (غیر افرادی که حقّ تلاوت آن را رعایت میکنند) بهشدّت مشتبه [و پُر اشکال] به نظر میآید و از عقاید قلبهایشان بسیار دور است. [و تحمّل پذیرش آن را ندارند].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۰۰