۞ وَلَوۡ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسۡتِعۡجَالَهُم بِٱلۡخَيۡرِ لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا فِي طُغۡيَـٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
11
تفسیر نور
واگر خداوند براى مردم به همان شتاب كه براى خود خیر مىطلبند، در رساندن بلا به آنان شتاب مىنمود، قطعاً اجلشان فرا رسیده بود. پس كسانى را كه به دیدار ما امید (و باور) ندارند به حال خود رها مىكنیم تا در سركشى خویش سرگردان بمانند.
نکتهها
مشابه مفهوم این آیه، در سورهى كهف آیهى 58 و سوره فاطر آیهى 45 نیز آمده است كه اگر خداوند مردم را زود به كیفر كارهایشان برساند و مؤاخذه كند، همه نابود مىشوند. به علاوه اختیار كه اساس تكلیف است از بین مىرود و اطاعت، جنبهى اضطرارى پیدا مىكند.ممكن است معناى «استعجالهم بالخیر» این باشد كه سنّت خداوند در خیررسانى، سرعت و در شرّ رسانى، با مهلت است و معناى جمله این باشد كه خداوند در خیررسانى سرعت وعجله دارد.
پیامها
انسان، طبیعتاً عجول است. «استعجالهم بالخیر» 232 اگر خداوند در دنیا، بدكاران را كیفر فورى مىداد، كسى باقى نمىماند و نسل بشر منقرض مىشد. «لو یعجّل اللّه... لقضى الیهم اجلهم»
یكى از سنّتهاى الهى، «استدراج» در عذاب ومهلتدادن به ظالمان است. «فنذر الذین...»
هلاك نشدن كفّار، نشانهى حقّانیّت آنان نیست. «فنذر الذین لایرجون لقاءنا»
آنان كه از خدا بریده وسرگرم خود شدهاند، هدف معیّنى ندارند و حیرانند. «فى طغیانهم یعمهون»
انكار وبىتوجّهى به قیامت، موجب طغیان و رهاشدن به حال خود و محروم شدن از الطاف الهى است. «لایرجون لقاءنا فى طغیانهم یعمهون»
232) در آیهى دیگرى آمده است: «خُلِق الانسان من عجل» انبیاء، 37.