وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٍ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَاْ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ
59
تفسیر نور
و چون یوسف بارهاى (غذایى) آنان را آماده ساخت، گفت: برادر پدرى خود را (در نوبت آینده) نزد من آورید. آیا نمىبینید كه من پیمانه را كامل مىدهم و بهترین میزبان هستم.
نکتهها
یوسف گفت: «ائتونى باخٍ لكم» یعنى برادرى كه شما از پدر دارید و نگفت: برادر من، از این كلام معلوم مىشود كه یوسف در چهرهى ناشناس، باب گفتگو را با برادران باز كرد و آنها همچنان كه در تفاسیر آمده گزارش دادند كه ما فرزندان یعقوب نوادهى ابراهیم مىباشیم. پدر ما پیرمردى است كه به خاطر حزن و اندوه فرزندش كه گرگ او را پاره كرده، سالهاست گریان وگوشهگیر است و یكى از برادرانمان را نیز به خدمت او گماردهایم، اگر ممكن است سهم آن پدر و برادر را نیز به ما بدهید كه با خوشحالى برگردیم. یوسف دستور داد علاوه بر بار ده شتر، دو بار دیگر سهم یعقوب و برادر دیگر نیز افزوده شود.یوسف براى جذب برادران گفت: «أنَا خیر المنزلین» من بهترین میزبانم، و آن برادران جذب شدند، ولى خداوند براى جذب مردم تعبیرات زیادى دارد:
«خیر الرّازقین»107 او بهترین روزى رسان است.
«خیر الغافرین»108 او بهترین بخشنده است.
«خیر الفاتحین»109 او بهترین گشایشگر است.
«خیر الماكرین»110 او بهترین تدبیر كننده است.
«خیر الوارثین»111 او بهترین وارث است.
«خیر الحاكمین»112 او بهترین داور است.
امّا گروه بسیارى از مردم جذب نمىشوند.107) جمعه، 11.
108) اعراف، 155.
پیامها
یوسف برتوزیع ارزاق ذخیره شده مصر، نظارت مستقیم داشت. «جهّزهم» مدیریّت صحیح یوسفعلیه السلام موجب شد در زمان قحطى نه تنها مشكلى براى مردم مصر پیش نیاید بلكه به اطراف نیز كمك كند. «جهّزهم بجهازهم»*
هم رازدارى لازم است و هم راستگویى. یوسف گفت: «اخ لكم» و نگفت: برادر من، تا راستگویى و رازدارى با هم رعایت شود.
اشخاص یا مؤسسهها و یا كشورهایى كه كمكهاى اقتصادى مىكنند، مىتوانند بعضى از شرایط را در جهت رشد و یا مصالح دیگر، مطرح كنند. «ائتونى باخ...»
حتّى در زمان بحران و قحطى نیز بىعدالتى و كمفروشى ممنوع است. «اوفى الكیل»
در معامله باید مقدار جنس مشخص باشد.«الكیل»
بدىها را با خوبى پاسخ دهیم. (یوسف سهم برادران را كامل داد و دربارهى ظلمى كه به او كرده بودند سخن نگفت) «و جاء اخوة یوسف... اوفى الكیل»*
كمفروشى یا عدالت كارگزاران، كارگران ودستیاران، به حساب مسئول اصلى و مافوق است.«انّى اوفى الكیل»
خرید و فروش و توزیع غلات در مصر زمان یوسفعلیه السلام با پیمانه بوده است. «اوفى الكیل»*
مسئولین توزیع امكاناتِ عمومى باید عادل باشند. «اوفى الكیل»*
قدرت را وسیلهى انتقام قرار ندهیم. «اوفى الكیل و انا خیر المنزلین»*
مهماننوازى از اخلاق انبیاست.«خیر المنزلین»
به مسافران و كاروانهایى كه وارد منطقه شما مىشوند حتّى در زمان نیاز و قحطى، احترام كنید.«خیر المنزلین»