وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعًا يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٍ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّـٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ
42
تفسیر نور
و البته كسانى كه پیش از آنان بودند مكرها كردند، ولى (سودى نكرد زیرا) همه تدبیرها و مكرها براى خداست، او مىداند كه هر كس چه كسب مىكند و كفار بزودى خواهند دانست كه سراى آخرت از آن كیست.
نکتهها
قرآن براى اینكه تمام توجّه انسان به خدا معطوف شود و از غیر او مأیوس گردد، همهى راههایى را كه ممكن است باعث گرایش انسان به غیر خدا شود مىبندد، مثلاً مىفرماید: «انّ العزة للَّه جمیعاً» اگر به خاطر كسب عزّت به سراغ دیگران مىروى، بدان كه تمام عزّتها براى خداست.در جاى دیگر مىفرماید: «انّ القوّة للَّه جمیعاً» تمامى قدرتها در نزد خداوند است.
و در این آیه مىفرماید: «فللَّه المكر جمیعاً» تمام تدبیرها از خداست، تا انسان براى دستیابى به عزّت و قدرت و سیاست به دیگران دل نبندد.
یكى از بهترین نمونههاى مكر خداوند، مهلت دادن به منحرفان است، بنحوى كه آنها گمان مىكنند راهشان درست است، امّا خداوند بارها در قرآن فرموده است كه كفّار گمان نكنند مهلت دادن، نشانه محبّت ما نسبت به آنهاست، بلكه ما مهلت مىدهیم تا پیمانهى آنها پر شود.
پیامها
رهبران دینى نگرانِ مكر مخالفان نباشند، زیرا در طول تاریخ این حیلهها براى انبیا نیز بوده است. «قد مكر الذین من قبلهم» از تاریخ درس عبرت بگیرید كه عاقبت از آنِ كیست. «لمن عقبى الدار»
تمام تدبیرها و اثرات آن به دست خداوند متعال است، به سراغ دیگران نروید. «فللّه المكرجمیعاً»
مكر انسان نسبت به خدا معنا ندارد، چون مكر و حیله در جایى اثر مىكند كه طرف مورد مكر غافل باشد. «یعلم ما تكسب»