وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَـٰرًا وَسُبُلًا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
15
تفسیر نور
وخداوند در زمین كوههایى استوار افكند تا زمین شما را نلرزاند ونهرهایى و راههایى (قرار داد) تا راه یابید.
نکتهها
كوهها مایه تعادل و آرامش زمین هستند. «مَیْد» به معناى حركت به راست و چپ و اضطراب است. جملهى «أن تمید بكم» یعنى كوهها سبب آرامش شما و جلوگیرى از لرزش زمین هستند.حضرت علىعلیه السلام درباره كوهها مىفرماید: خداوند، جنبش زمین را با سنگهاى بزرگ و كوههاى استوار، پایدار نمود.9 بُن كوهها در جاىجاى آن فرو رفته و در سوراخهاى آن خزیده است.
همانگونه كه اضطرابِ زمین، نیاز به كوههاى عمیق واستوار دارد، اضطرابِ ساكنان زمین نیز، نیاز به انسانهاى استوار وخدایى دارد، تا مایه آرامش جامعه شوند. چنانكه در روایات آمده: «جعلهم اللَّه اركان الارض ان تمید باهلها»10 خداوند اهلبیت پیامبرعلیهم السلام را اركانِ زمین قرار داد تا اهل زمین را از اضطراب نجات دهند.
كوهها، در زندگى انسان نقش عمدهاى دارند. با ذخیرهكردن برفهاى زمستانى در دامنههاى خود، سرچشمهى نهرها وجویبارهاى بهارى مىشوند وبا شكلهاى مختلفى كه دارند همچون علامتِ راه، راهنماى مسافران قرار مىگیرند و این نكته را وقتى مىفهمیم كه فرض كنیم كلّ زمین، مسطّح و صاف بود.
9) نهجالبلاغه، خطبه 91.
10) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
كوهها، محصول یك تصادف كور نیست، بلكه بر اساس تدبیر حكیمانه است. «اَلقى فى الارض رواسى» كوهها چون ثابت و استوار هستند، مىتوانند مانع اضطراب و مایه آرامش زمین و ساكنانِ آن شوند. «رواسى ان تمید بكم» (آرى كسى مىتواند جلوى ناآرامى و اضطرابِ جامعه را بگیرد كه خود ثابتقدم و استوار باشد.)
كوهها با سراشیبى دامنههاى آن، سبب جریان آب در نهرها مىشوند. «انهاراً»
كوهها، بر خلاف آنچه به نظر مىرسد، مانع راه نیستند، بلكه راهنماى راه هستند. «سبلاً لعلّكم تهتدون»
كوهها هم مایهى هدایت ظاهرىاند وهم معنوى. «لعلّكم تهتدون»
(كوهها بهترین علامت راه در بیابان است و همچنین بهترین راه خداشناسى و توجّه به عظمت و قدرتِ خالقاند.)