يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَـٰفِرُونَ
83
تفسیر نور
(آنها) نعمت خداوند را مىشناسند، سپس آنرا انكار مىكنند وبیشتر آنان كافر و ناسپاسند.
نکتهها
قرآن دربارهى انكار عالمانه و لجاجت با حق، بارها سخن گفته است؛ گاهى مىفرماید: با آنكه از درون، یقین دارند، انكار مىكنند، «و جحدوا بها واستیقنتها انفسهم»34 گاهى مىفرماید: پیامبر را مثل فرزندان خود مىشناختند، ولى انكارش مىكردند، «یعرفونه كما یعرفون ابنائهم»35 گاهى مىفرماید: حقّ را مىدانند، ولى آگاهانه كتمان مىكنند، «لیكتمون الحقّ و هم یعلمون»36 وگاهى مىفرماید: مطلب را درك مىكنند ولى روى آنرا مىپوشانند، «فلما جائهم ما عرفوا كفروا به»37امام صادقعلیه السلام فرمود: وقتى علىبنابىطالبعلیهما السلام در مسجد پیامبر ودر حال ركوع، انگشتر خود را به فقیر داد و آیهى 55 سوره مائده نازل شد كه ولىّ شما فقط خدا ورسول وكسى است كه در ركوع انفاق مىكند، گروهى ولّى خود را شناختند و انكار كردند، در این هنگام این آیه نازل شد؛ «یعرفون نعمتاللَّه ثمّ ینكرونها».38
امام صادقعلیه السلام فرمود: «نحن واللَّه نعمت اللَّه التى انعم بها على عباده و بنا یفوز من فاز»39 بخدا سوگند، نعمتى را كه خدا به بندگان انعام كرده، ما هستیم و تنها بواسطه ما مردم رستگار مىشوند.
34) نمل، 14.
38) تفسیر كنزالدقائق.
39) بحار، ج 8، ص 245.
پیامها
علم و شناخت كافى نیست، پذیرش و عمل لازم است. «یعرفون .. ینكرونها» ریشهى كفر، علاوه بر جهل، تعصبهاى قومى، لجاجت روحى و حفظ منافع مادى است. «یعرفون ... ینكرون، ... الكافرون»
بعد از شناخت حق تا مدتّى تضاد و درگیرى در روح است تا بالاخره شقاوت غالب شده و كفر مىورزند. «ثمّ ینكرونها» و نفرمود: «فینكرونها»