فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدۡ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَـٰذَا نَصَبًا
62
قَالَ أَرَءَيۡتَ إِذۡ أَوَيۡنَآ إِلَى ٱلصَّخۡرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ ٱلۡحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيۡطَـٰنُ أَنۡ أَذۡكُرَهُۥۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِي ٱلۡبَحۡرِ عَجَبًا
63
تفسیر نور
پس همین كه (از كنار دریا) گذشتند، موسى به جوان (همراه) خود گفت: غذاى چاشت ما را بیاور، به راستى كه از این سفر رنج بسیار دیدهایم.
(آن جوان) گفت: آیا به یاد دارى وقتى كه به صخره پناه بردیم و من (پریدن) ماهى (به دریا) را فراموش كردم (كه براى تو بگویم) و كسى جز شیطان آن را از یاد من نبرد، تا آن را یادآورى كنم. و (در كمال) شگفتى ماهى راه خود را در دریا پیش گرفت (و رفت).
نکتهها
«غَداء» به غذاى صبح و «عَشاء» به غذاى شب گفته مىشود.به فرمودهى امام صادقعلیه السلام، حضرت موسى در سه نوبت از گرسنگى به خدا شكایت كرد:
اوّل: پس از آنكه براى دختران شعیب آب آورد و به گوسفندان آنان كمك كرد، به گوشهاى رفت و گفت: پروردگارا! براى خیرى كه بر من نازل كنى نیازمندم.67
دوّم: در این آیه.68
سوّم: آنجا كه از اهل روستا غذا خواستند و آنها ندادند، به خضر اعتراض كرد كه چرا براى مردمى كه غذا به ما ندادند، رایگان كار مىكنى؟69
وعدهگاه موسى و خضر نشانهاى داشت و آن اینكه آن ماهى كه غذاى موسى و همراهش بود، از ظرف غذا به دریا برود. وقتى به محلّ قرار رسیدند و ماهى به دریا پرید، همراه موسى فراموش كرد آن را به موسى بگوید. چون مقدار زیادى راه رفتند، همراه موسى ماجرا را نقل كرد. مقدار اضافهى راه را برگشتند و در همان محلّ، خضر را دیدار كردند.
حضرت موسى علیه السلام چهار سفر داشت:
سفر هَرب. «ففررت منكم لمّا خقتكم»70
سفر طَلب. «فلمّا اَتاها نُودى من شاطى الوادى الأیمن»71
سفر طرَب. «ولمّا جاء موسى لمیقاتنا»72
سفر تَعب. «لقد لقینا من سفرنا هذا نصباً»73
67) قصص، 24.
68) تفسیر نورالثقلین.
73) تفسیر كشفالاسرار.
پیامها
از آداب سفر، داشتن همسفر وتدارك غذا است. «آتنا غداءنا»74 در راه تحصیل علم و معرفت و رسیدنبه آرمانها، پیامبران نیز سختىها را متحمّل شدهاند. «لقینا من سفرنا هذا نصباً»
شیاطین، مانع ملاقات و همراهى موسى وخضرها هستند و به همین دلیل همراه موسى را به فراموشى انداختند. «ما انسانیه الاّ الشیطان»
74) همچنان كه اصحاب كهف نیز پول نقد همراه داشتند. «فابعثوا بورقكم هذه» كهف، 19.