إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ وَأَصۡلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَتُوبُ عَلَيۡهِمۡ وَأَنَا ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
160
تفسیر نور
مگر آنها كه توبه كردند و (اعمال بد خود را با اعمال نیك) اصلاح نمودند و (آنچه را كتمان كرده بودند) آشكار ساختند، كه من (لطف خود را) بر آنان بازمىگردانم، زیرا من توبه پذیر مهربانم.
نکتهها
براى گناه كتمان، همچون سایر گناهان، راه توبه و بازگشت باز است. امّا توبهى واقعى، با پشیمانى قلبى و اصلاح عمل و بیان موارد كتمان صورت مىگیرد. توبهى كسى كه نماز نخوانده آن است كه نمازهاى خود را قضا كند. توبه كسى كه مال مردم را تلف كرده آن است كه باید همان مقدار را به صاحبش برگرداند. در این مورد نیز كسى كه با كتمان حقایق، به دنیاى علم، اندیشه و نسلها، خیانت كرده، فقط با تبیین حقایق و بازگوئى آنهاست كه مىتواند گذشته را جبران نماید.خداوند به شیطان فرمود: «انّ علیك لعنتى» 485 لعنت من بر تو. و در آیه بعد مىفرماید: «علیهم لعنة اللَّه...» پس كتمان كنندگان و شیطان، در یك ردیف هستند.
485) ص، 78.
پیامها
خداوند، امكان توبه و بازگشت را براى خطاكاران، در هر شرایطى فراهم نموده است. «یلعنهم اللّه... الاّ الّذین تابوا» كتمان حقایق دینى، فساد است، زیرا به توبه كننده، فرمان اصلاح و جبران داده شده است. «تابوا واصلحوا»
توبهى هرگناه، متناسب با آن است. توبهى كتمان، بیان حقایق است. «تابوا... وبیّنوا»
چون در مقام تهدید وتوبیخ، لعنت خداوند شامل حال كتمان كنندگان شد، در مقام مهربانى نیز كلمات «اَنَا» و «توّاب» و «رحیم» بكار رفته تا بگوید: من خودم با مهربانى مخصوصم، به شما باز مىگردم. «یلعنهم اللَّه... انَا التوّاب الرّحیم»
تهدید گنهكار و بشارت نیكوكار، دو ركن اساسى براى تربیت فرد و جامعه است. «یلعنهم اللّه... انَا التوّاب الرّحیم»
بازگشت لطف خداوند به توبهكنندگان، دائمى، قطعى و همراه با محبّت است. «اتوب علیهم و انَا التوّاب الرّحیم»