وَلَقَدۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِي فَٱضۡرِبۡ لَهُمۡ طَرِيقًا فِي ٱلۡبَحۡرِ يَبَسًا لَّا تَخَـٰفُ دَرَكًا وَلَا تَخۡشَىٰ
77
فَأَتۡبَعَهُمۡ فِرۡعَوۡنُ بِجُنُودِهِۦ فَغَشِيَهُم مِّنَ ٱلۡيَمِّ مَا غَشِيَهُمۡ
78
وَأَضَلَّ فِرۡعَوۡنُ قَوۡمَهُۥ وَمَا هَدَىٰ
79
تفسیر نور
وبه تحقیق ما به موسى وحى كردیم كه بندگان مرا شبانه (از مصر) كوچ بده و براى آنان راهى خشك در میان دریا بگشا تا نهاز تعقیب (فرعونیان) بترسى و نه (از غرق شدن،) بیمناك باشى.
پس فرعون با سپاهیانش آنانرا دنبال كرد، پس (موجى) از دریا آنان را گرفت و به طور كامل غرق كرد.
و فرعون قوم خود را گمراه كرد و هیچ هدایتى نكرد.
نکتهها
هنگامى كه ساحران و مردم مصر به موسى علیه السلام ایمان آوردند و از تهدیدات فرعون نهراسیدند، راه امداد الهى گشوده شد. از این روى به موسى علیه السلام خطاب گردید كه مردم را شبانه از مصر حركتبده كه دریا را براى تو خشك وشرّ فرعون را از شما دور مىكنیم.94«اسراء» به معناى حركت در شب است، «یَبَس» به مكانى گفته مىشود كه قبلاً آب داشته، امّا اینك خشك شده و «دَرَك» به خساراتى كه دامنگیر انسان مىشود گفته مىشود، و مراد از «عبادى» بنىاسرائیل است.
94) تفسیر فىظلالالقرآن.
پیامها
حركت انبیا و شیوهى مبارزهى آنان برخاسته از وحى الهى است. «اوحینا» عزّت همراه آوارگى، بهتر از ذلّت در وطن است. «أسرِ بعبادى»
اگر نمىتوانیم در محیطى اثر بگذاریم، لااقل آن محیط را ترك و از آنجا هجرت كنیم. «أسرِ بعبادى»
از جمله اهداف بعثت انبیا، نجات مردم از شرّ طاغوتهاست. «أسر بعبادى»
اوّلین گام علیه ظالم، خالى كردن اطراف اوست. «أسر بعبادى»
خداوند یاور محرومان است. «عبادى»
هدایت و ادارهى مردم، بر عهدهى رهبران الهى است. «أسر بعبادى فاضرب»
معجزهى موسى علیه السلام چنان جامعه را تكان داد و به حركت واداشت كه فرعون خود مجبور به تعقیب آنان گردید. «فاتبعهم فرعون»
دریا نیز همچون همهى طبیعت، مأمور قهر یا مهر خداست. «فغشیهم»
رهبران و حاكمان جامعه، در هدایت یا گمراهى مردم نقش كلیدى دارند. «اضلّ فرعون قومه و ما هَدى»
شعارهاى انحرافى را بىپاسخ نگذارید. فرعون مىگفت: «ما اهدیكم الاّ سبیل الرشاد»95 امّا خداوند مىفرماید: «و اضلّ فرعون قومه و ما هدى» فرعون نه تنها مردم را هدایت نكرد بلكه گمراه كرد.
95) غافر، 29.