۞ أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ
181
وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ
182
وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
183
تفسیر نور
حقّ پیمانه را ادا كنید و از كم فروشان نباشید.
و با ترازوى درست بسنجید.
و اجناس مردم را كم ندهید و در زمین به فساد و تبهكارى نكوشید.
نکتهها
كلمهى «كیل»، براى مایعات و كلمهى «قِسطاس»، براى وزنها و كلمهى «اشیائهم»، براى چیزهاى عددى و غیره بكار رفته است.در این آیات دو امر و دو نهى مشاهده مىكنیم كه مكمّل یكدیگرند. «اَوفوا - و لاتكونوا» و «زنوا - لاتبخسوا»
در روایات آمده است: كسانى كه عیب جنس خود را به مشترى نگویند، فرشتگان، آنان را لعنت مىكنند وكسانى كه با مكر وحیله دیگران را فریب دهند، بدترین مردم هستند.52
كمفروشى، یكى از منكرات بزرگ اقتصادى است كه همه آفات لقمه حرام را به دنبال دارد. كمفروشى، تنها در داد و ستد نیست، بلكه ممكن است افرادى در تدریس، طبابت، نظارت، مهندسى و شئون دیگر زندگى نیز كمفروشى كنند و چنان كه باید حقّ دیگران را ادا نكنند.
52) غررالحكم.
پیامها
پیمانه و ترازو، سابقه و تاریخى بس طولانى دارد. «اَوفوا الكَیل» كم فروشى، حرام و مراعات حقّ الناس واجب است. «اَوفوا الكَیل ...»
انبیا، بر سلامت نظام اقتصادى جامعه نظارت داشتند. «اَوفوا الكَیل»
ادیان آسمانى بر عدالت اجتماعى و اقتصادى تأكید دارند. «اَوفوا - وَ زِنوا»
میزان سنجش در هر امرى باید عادلانه و درست باشد. «القِسطاس المستقیم»
مراعات حقوق همهى انسانها لازم است، نه تنها مؤمنین. «لاتبخسوا النّاس»
كمفروشى، در هر چیزى ممنوع است و مخصوص پیمانه و ترازو نیست. «لاتبخسوا النّاس اشیائهم»
كمفروشى، نوعى فساد است و كسانى كه به جامعه ضربهى اقتصادى مىزنند مفسد فى الارض هستند. زیرا نابسامانىهاى اقتصادى، سرچشمهى از هم پاشیدگى نظام اجتماعى است. «لا تَعثوا فى الارض مفسدین»
شناخت انحرافات موجود در جامعه، گام اوّل در اصلاح جامعه است. (تمامآیات)