وَلَيَحۡمِلُنَّ أَثۡقَالَهُمۡ وَأَثۡقَالًا مَّعَ أَثۡقَالِهِمۡ وَلَيُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ عَمَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
13
تفسیر نور
بى شك آنان هم بار (خطاى) خودشان و (هم) بارهاى دیگر را با بار خود بر دوش خواهند كشید، و مسلّماً در روز قیامت از آنچه به دروغ مىبافتند بازخواست خواهند شد.
نکتهها
سؤال: چگونه در آیه قبل فرمود: كسى بار گناه دیگرى را حمل نمىكند و در این آیه مىفرماید: گمراه كنندگان، بار گناه دیگرى را حمل مىكنند؟!پاسخ: آیه اول در جواب كفّارى بود كه به مسلمانان مىگفتند: شما از ما پیروى كنید، گناه شما به گردن ما و شما هیچ مسئولیّتى ندارید، خداوند فرمود: این چنین نیست و هر كس مسئول گناهان خود است؛ امّا این آیه مىفرماید: فرد اغفال شده مسئول كار خود است؛ ولى اغفالكننده علاوه بر مسئولیّت كار خود، مسئول گناهان اغفال شدگان نیز هست، بدون آنكه چیزى از گناه اغفال شده كم شود.
در تفاسیر درّالمنثور و نمونه روایات متعدّدى آمده است كه هركس در كار خوب یا بدى راه را براى دیگران باز كند، علاوه بر پاداش یا كیفرى كه به هریك از عمل كنندگان و پویندگان آن راه مىدهند، پاداش یا كیفرى نیز به راهنما، مؤسّس و پایهگذار آن مىدهند.
پیامها
منحرف كنندگان، بار منحرف شدگان را نیز بر دوش مىكشند. «اثقالاً مع اثقالهم» منحرف كردن دیگران، بار سنگینى را بر دوش انسان مىگذارد. «اثقالا»
بار گناه سنگین است. «اثقالهم»
دروغ بستن بستن به خدا و پیامبر، روش كفّار است. «كانوا یفترون»