يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡـَٔاخِرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُسَـٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَأُوْلَـٰٓئِكَ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ
114
وَمَا يَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٍ فَلَن يُكۡفَرُوهُ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُتَّقِينَ
115
تفسیر نور
آنان به خدا و روز قیامت ایمان دارند و امر به معروف و نهى از منكر مىكنند و در كارهاى خیر شتاب مىورزند و آنان از افراد صالح و شایسته هستند.
و آنچه از خیر انجام دهند، هرگز درباره آن ناسپاسى نبینند و خداوند به (حال) پرهیزكاران داناست.
نکتهها
همان گونه كه در سورهى بقره آیه 3، در كنار ایمان، نماز مطرح شده است، «الّذین یؤمنون بالغیب و یقیمون الصلوة» در این آیه نیز در كنار ایمان، امر به معروف و نهى از منكر آمده است. «یؤمنون... یأمرون»شیوهى قرآن آن است كه امر به معروف را قبل از نهى از منكر مىآورد. آرى، اگر درهاى معروف باز شود، راه منكر بسته مىشود. ازدواج آسان، جلو فحشا را مىگیرد. نماز، انسان را از فحشا ومنكر باز مىدارد. اشتغالِ صحیح مىتواند مانع فسادهاى اجتماعى گردد. شخصیّت دادن به افراد، آنان را از سقوط به ابتذال باز مىدارد.
صالحان كسانىاند كه همگان آرزوى ملحق شدن به آنان را دارند: «اَلحِقنى بالصّالحین»134 و هر مسلمانى در هر روز، پنج مرتبه به آنان سلام مىكند. «السلام علینا و على عباد اللّه الصالحین»
در بینش الهى، هیچ عمل صالحى ضایع نمىشود. «فلن یُكفروه» البتّه چنانكه در قرآن مىخوانیم: «انّما یتقبّل اللّه من المتّقین»135 شرط قبولى، ایمان و تقواست، لذا در اینجا مىفرماید: ما خود مىشناسیم كه متّقین چه كسانیند كه باید عملشان مورد قبول واقع شود.
134) یوسف، 108 ؛ شعراء، 83.
پیامها
امر به معروف ونهى از منكر، در ادیان دیگر نیز مطرح بوده است. «اهلالكتاب... یأمرون بالمعروف» سجدههاى سحر باید همراه با امر و نهى در روز باشد. «یسجدون... یأمرون»
سرعت در كار خیر، ارزش آن را بیشتر مىكند. «یسارعون فى الخیرات»
سبقت وسرعت صالحان در نیكىها، موسمى نیست دائمى است.«یسارعون»
افراد صالح، كسانى هستند كه با نشاط وشتاب، به سراغ هر كار خیرى مىروند، نه فقط بعضى از كارها. «الخیرات»
ایمان، عبادت، تلاوت، امر به معروف و نهى از منكر و سرعت در كار خیر انسان را در زمره صالحان مىبرد. «اولئك من الصالحین»