قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُمۡ سُنَنٌ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
137
تفسیر نور
به یقین پیش از شما سنّتهایى بوده (و سپرى شده) است. پس در روى زمین گردش كنید و بنگرید كه سرانجام تكذیب كنندگان چگونه بوده است.
نکتهها
این آیه به اهمیّت جامعهشناسى و كشف اصول عزّت و ذلّت جوامع اشاره دارد. سنّتهایى كه در اقوام پیشین وجود داشته، از این قبیل است:الف: حقّ پذیرى و نجات آنها.
ب: تكذیب حقّ و هلاك آنها.
ج:آزمایشات الهى براى آنها.
د:امدادهاى غیبى براى اهل حق.
ه: فرصت و مهلت به ستمگران.
و: مقاومت مردان خدا و رسیدن به اهداف.
ز: توطئه كفّار و خنثى سازى آن از جانب خداوند.
پیامها
قوانین و سنّتهاى ثابتى بر تاریخ بشر حاكم است كه شناخت آن، براى امروز بشر مفید است. «قد خلت من قبلكم سنن» تاریخ گذشتگان، چراغ راه زندگى آیندگان است. «فسیروا... فانظروا»
جهانگردىِ هدفدار و بازدیدِ توأم با اندیشه، بهترین كلاس براى تربیت انسانهاست. «فسیروا... فانظروا»
شما با سایر امّتها فرقى ندارید. عوامل عزّت یا سقوط همه یكسان است. «فسیروا... فانظروا»
شناخت رفتار و پایانكار پیشینیان در انتخاب راه مفید است. «فسیروا... فانظروا»
با آگاهى از تاریخ گذشته، مىتوانید آیندهى راه خود را پیشبینى كنید. «فسیروا... فانظروا»
حفظ آثار باستانى براى عبرت آیندگان، لازم است. «فسیروا فى الارض»
بررسى و تحقیق در تحولات تاریخ، لازم است. «فسیروا... فانظروا»
در مطالعهى تاریخ جلوهها مهم نیست، پایان كار مهم است. «فسیروا... فانظروا كیف كان عاقبة المكذّبین»
كیفرهاى الهى تنها مربوط به قیامت نیست، گاهى در همین دنیا قهر الهى به سراغ گردنكشان مىآید. «عاقبة المكذّبین»