يَحۡسَبُونَ ٱلۡأَحۡزَابَ لَمۡ يَذۡهَبُواْ وَإِن يَأۡتِ ٱلۡأَحۡزَابُ يَوَدُّواْ لَوۡ أَنَّهُم بَادُونَ فِي ٱلۡأَعۡرَابِ يَسۡـَٔلُونَ عَنۡ أَنۢبَآئِكُمۡ وَلَوۡ كَانُواْ فِيكُم مَّا قَـٰتَلُوٓاْ إِلَّا قَلِيلًا
20
تفسیر نور
(آنها به قدرى وحشتزده شدهاند كه) مىپندارند احزاب (مشرك و يهود مهاجم) هنوز پراكنده نشدهاند و اگر (بار ديگر) دستههاى دشمن (به سراغ مسلمانان) آيد، دوست دارند كاش ميان اعراب باديه نشين بودند (و درگير جنگ نمىشدند) و تنها از اخبار (مربوط به) شما جويا مىشدند و اين افراد اگر در ميان شما بودند جز اندكى نمىجنگيدند.
نکتهها
به عربِ شهرنشين «عربى» و به عرب باديه نشين «اَعرابى» گويند. كلمهى «بادون» جمع «بادى» است و به كسى گفته مىشود كه در باديه و بيابان ساكن باشد.پیامها
افراد ترسو و سست ايمان، همواره دشمن را قوىتر از مسلمانان تصوّر مىكنند. (منافقان گمان مىكردند تا احزابِ يهود و مشرك مدينه را فتح نكنند پراكنده نخواهند شد). «يحسبون الاحزاب لم يذهبوا» خود باختگى، قدرت فهم واقعيّات را از انسان مىگيرد. «يحسبون... لم يذهبوا»
افراد سست ايمان، زندگى در جوامع دور از فرهنگ را بر زندگى در جامعهى دينى، ترجيح مىدهند. «يودّوا لو انّهم بادون»
افراد سست ايمان به جاى حضور در صحنه جامعه، به خواندن روزنامهها و شنيدن اخبار راديوها سرگرمند. «يسئلون عن انبائكم»
افراد سست ايمان، اهل نبرد و استقامت نيستند. «ما قاتلوا الاّ قليلا»