لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرًا
21
تفسیر نور
همانا براى شما در (سيرهى) رسول خدا الگو و سرمشقى نيكوست، (البتّه) براى كسانى كه به خدا و روز قيامت اميد دارند و خدا را بسيار ياد مىكنند.
نکتهها
«اُسوة» در مورد تأسّى و پيروى كردن از ديگران در كارهاى خوب به كار مىرود. در قرآن دوبار اين كلمه دربارهى دو پيامبر عظيم الشّأن آمده است: يكى درباره حضرت ابراهيمعليه السلام و ديگرى درباره پيامبر اسلامصلى الله عليه وآله. جالب آن كه اُسوه بودن حضرت ابراهيم در برائت از شرك و مشركان است و اسوه بودن پيامبر اسلام در آيات مربوط به ايستادگى در برابر دشمن مطرح شده است.نقش پيامبر در جنگ احزاب، الگوى فرماندهان است: هدايت لشكر، اميد دادن، خندق كندن، شعار حماسى دادن، به دشمن نزديك بودن و استقامت نمودن. حضرت علىعليه السلام فرمود: در هنگامهى نبرد، خود را در پناه پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله قرار مىداديم و آن حضرت از همهى ما به دشمن نزديكتر بود. «اتّقينا برسول اللّهصلى الله عليه وآله فلم يكن منّا اقرب الى العدوّ منه»379
اين آيه در ميان آيات جنگ احزاب است؛ امّا الگو بودن پيامبر، اختصاص به مورد جنگ ندارد و پيامبر در همهى زمينهها، بهترين الگو براى مؤمنان است.
379) نهجالبلاغه، حكمت 260.
پیامها
در الگو بودن پيامبر شك نكنيد. «لقد» الگو بودن پيامبر، دائمى است. «كان»
گفتار، رفتار و سكوت معنادار پيامبر حجّت است. «لكم فى رسول اللّه اسوة حسنة»
معرّفى الگو، يكى از شيوههاى تربيت است. «لكم - اسوة»
بايد الگوى خوب معرّفى كنيم، تا مردم به سراغ الگوهاى بَدَلى نروند. «رسول اللّه اسوة»
بهترين شيوهى تبليغ، دعوت عملى است. «اُسوة»
كسانى مىتوانند پيامبر اكرم را الگو قرار دهند كه قلبشان سرشار از ايمان و ياد خدا باشد. «لمن كان يرجوا اللّه ...»
الگوها هر چه عزيز باشند؛ امّا نبايد انسان خدا را فراموش كند. «رسول اللّه اُسوة - ذكر اللّه كثيرا»