سوره احزاب - آیه 5 جزء 21 - صفحه 418

    ٱدۡعُوهُمۡ لِـَٔابَآئِهِمۡ هُوَ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ‌ۚ فَإِن لَّمۡ تَعۡلَمُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ فَإِخۡوَٰنُكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَمَوَٰلِيكُمۡ‌ۚ وَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ فِيمَآ أَخۡطَأۡتُم بِهِۦ وَلَـٰكِن مَّا تَعَمَّدَتۡ قُلُوبُكُمۡ‌ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا

    5

تفسیر نور
آنان (پسر خواندگان) را به نام پدرانشان بخوانيد، كه اين نزد خداوند عادلانه‌تر است، پس اگر پدرانشان را نمى‌شناسيد، آنان برادران دينى و موالى شما هستند؛ و در آنچه (پيش از اين) خطا كرديد (و پسر خواندگان را فرزند خود دانستيد) گناهى بر شما نيست، ولى در آنچه دل‌هايتان قصد و عمد داشته (مسئوليد) و خداوند آمرزنده‌ى مهربان است.

پیام‌ها
رابطه‌ى نسبى افراد را با پدران واقعى‌شان حفظ كنيم. «ادعوهم لابائهم» (در شناسنامه‌ى افراد بايد نام پدرشان باشد.)

با افرادى كه پدرشان شناخته شده نيست، محترمانه، عاطفى و برادرانه رفتار كنيم. «فاخوانكم فى الدين» (افرادى در جنگ‌ها اسير و سپس مسلمان مى‌شدند، ولى مسلمانان پدر آنان را نمى‌شناختند.)

«برادر دينى»، يك اصطلاح قرآنى است. «اخوانكم فى الدين»

برده‌هاى آزاد شده‌اى را كه پدرشان معلوم نيست، دوست و مولى بخوانيد. «و مواليكم»

قصد، نيّت و آگاهى، در ارتكاب جرم مؤثّر است. «اخطأتم - تعمّدت قلوبكم»

تغيير آگاهانه‌ى شناسنامه‌ها و نسبت‌ها جرم است. «و لكن ما تعمّدت قلوبكم»

به حساب نياوردن گناهان غير عمد و خطايى، برخاسته از آمرزندگى و مهربانى خداوند است. «ليس عليكم جناح فيما اخطأتم... و كان اللّه غفوراً رحيماً»

مغفرت خداوند همراه با مهربانى و شفقت است. «غفوراً رحيماً»