يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ قُل لِّأَزۡوَٰجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَآءِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ يُدۡنِينَ عَلَيۡهِنَّ مِن جَلَـٰبِيبِهِنَّۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يُعۡرَفۡنَ فَلَا يُؤۡذَيۡنَ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
59
تفسیر نور
اى پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: روسرىهاى بلند بر خود بیفكنند، این (عمل) مناسبتر است، تا (به عفّت و پاكدامنى) شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند، و خداوند آمرزنده مهربان است.
نکتهها
«جلابیب» جمع «جِلباب»، به معناى مقنعهاى است كه سر و گردن را بپوشاند،439 و یا پارچه بلندى كه تمام بدن و سر و گردن را مىپوشاند.440در آیات گذشته سخن از اذیّت و آزار مؤمنان به دست منافقان بود. این آیه مىفرماید: براى آنكه زنان مؤمن مورد آزار افراد هرزه قرار نگیرند، به گونهاى خود را بپوشانند كه زمینهاى براى بىحرمتى آنان فراهم نشود.
بر اساس این آیه، نوعى روسرى مورد استفادهى زنان آن زمان بوده، لیكن زنان در پوشاندن خود از نامحرم دقّت نمىكردهاند. لذا سفارش این آیه، نزدیك كردن جِلباب به خود است، نه اصل جلباب كه امرى مرسوم بوده است.
این آیه كه فرمان حجاب مىدهد، با تهدید مطرح نشده بلكه فلسفهى حجاب را چنین تبین مىكند: زنان و دختران، اگر بخواهند از متلكها، تهمتها، تهاجمها و تهدیدهاى افراد آلوده و هرزه در امان باشند باید خود را بپوشانند.
آفات بىحجابى
1. رونق گرفتن چشم چرانى و هوسبازى.
2. توسعهى فساد و فحشا.
3. سوء قصد و تجاوز به عنف.
4. باردارىهاى نامشروع و سقط جنین.
5. پیدایش امراض روانى و مقاربتى.
6. خودكشى و فرار از خانه در اثر آبروریزى.
7. بى مهرى مردان چشم چران نسبت به همسران خود.
8. بالا رفتن آمار طلاق و تضعیف روابط خانوادگى.
9. رقابت در تجمّلات.
10. ایجاد دلهره براى خانوادههاى پاكدامن.
439) تفسیر مجمعالبیان.
440) تفسیر المیزان.
پیامها
در امر به معروف، اوّل از خودىها شروع كنیم سپس دیگران. «قل لازواجك و بناتك و نساء المؤمنین» در احكام الهى، تفاوتى میان همسران و دختران پیامبر با دیگر زنان نیست. «لازواجك و بناتك و نساء المؤمنین»
پوشیدن لباسى كه معرّف شخصیّت زن براى تأمین عفّت و آبرو باشد، لازم است. «یعرفن فلا یؤذین»
بهانه به دست بیماردلان و مزاحمان عفّت عمومى ندهید. (در آیات قبل هشدار به اذیّت كنندگان بود، در این آیه تكلیف اذیّت شوندگان را مطرح مىكند.) «یعرفن فلا یؤذین»
رفت و آمد زنان در خارج از منزل، با حفظ عفّت عمومى مانعى ندارد. «یعرفن فلا یؤذین»
در امر به معروف و نهى از منكر، دلیل امر و نهى خود را بیان كنید. «فلا یُؤذین»
نوع لباس مردم در جامعه، مىتواند معرّف شخصیّت، مكتب و هدف آنها باشد. «یعرفن فلا یؤذین»
سرچشمهى بسیارى از مزاحمتهاى هوسبازان نسبت به زنان و دختران، نوع لباس خود آنهاست. «یعرفن فلا یُؤذین»
زنان با حجاب باید با حضور خود در صحنه، جوّ عمومىِ عفاف و پاكدامنى را حفظ كنند و فرصت مانور را از هوسبازان بگیرند. «یعرفن فلا یؤذین»
بد حجابىهاى گذشته قابل عفو است. «غفوراً رحیماً»
مغفرت خداوند همراه با رحمت اوست. «كان اللّه غفوراً رحیماً»