وَلِسُلَيۡمَـٰنَ ٱلرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهۡرٌ وَرَوَاحُهَا شَهۡرٌ وَأَسَلۡنَا لَهُۥ عَيۡنَ ٱلۡقِطۡرِ وَمِنَ ٱلۡجِنِّ مَن يَعۡمَلُ بَيۡنَ يَدَيۡهِ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦ وَمَن يَزِغۡ مِنۡهُمۡ عَنۡ أَمۡرِنَا نُذِقۡهُ مِنۡ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ
12
تفسیر نور
و براى سلیمان باد را (رام و مسخّر كردیم) كه صبحگاهان مسیر یك ماه را مىپیمود و عصرگاهان مسیر یك ماه را، و براى او چشمهى مس (گداخته) را روان ساختیم و گروهى از جنّ پیش روى او به اذن پروردگارش كار مىكردند؛ و هر یك از آنان كه از فرمان ما سرپیچى مىكرد او را از عذاب فروزان مىچشاندیم.
نکتهها
«غدوّ» به معناى حركت در طرف صبح و «رواح»، حركت از ظهر به بعد است و مراد از كلمه «عین» ظرفى است كه در آن مسّ ذوب مىشود.خداوند به حضرت سلیمان نیز همچون پدرش داوود الطاف ویژهاى عطا كرده است.
به گفتهى قرآن، جنّ موجودى است مكلّف، عاقل، انتخابگر، قدرتمند و تلاشگر.
در سورهى «ص» مىخوانیم: اجنّه براى سلیمان بنّایى و غوّاصى مىكردند.464
تسخیر باد به دست حضرت سلیمان، یعنى استفاده از آن در حركت ابرها، حركت كشتىها، تلقیح گیاهان، تلطیف هوا و غیر آن. «و لسلیمان الریح»
كتاب تورات (تحریف شده)، حضرت سلیمان را پادشاهى جبّار، بتخانه ساز و تسلیم هوسهاى زنان معرّفى كرده، كه این بر خلاف قرآن است.465
464) ص، 37.
465) تفسیر نمونه به نقل از تورات، كتاب اوّل.
پیامها
انبیا، بر جهان هستى و عالم تكوین ولایت دارند. «و لسلیمان الریح» براى تسخیر طبیعت، تنها به تحلیلهاى طبیعى اكتفا نكنید. (حركت باد با ارادهى خدا در اختیار ولىّ خدا قرار گرفت.) «و لسلیمان الریح»
قدرت خداوند نسبت به همه چیز یكسان است. (براى حضرت داود آهن و براى حضرت سلیمان هوا را تسخیر كرد.) «و لسلیمان الریح»
خداوند به داوود قدرت ذوب آهن و به سلیمان ذوب مس را داده بود. «و اسلنا له عین القطر» (صعنت مسگرى در زمان حضرت سلیمان)
انسان مىتواند جنّ را تسخیر خود كند. «و من الجنّ مَن یعمل بین یدیه»
جنّ با اراده و فرمان الهى، مأمور انجام كارهاى انسان مىشود. «مَن یعمل بین یدیه باِذن ربّه»
مدیریّت به قدرت و صلابت نیاز دارد. «و من یزغ منهم عن امرنا... نذقه»
جنّ اختیار دارد و مىتواند از فرمان الهى سر باز زند، «و من یزغ منهم عن امرنا» و در این صورت كیفر مىشود. «نذقه من عذاب السعیر»