ثُمَّ أَوۡرَثۡنَا ٱلۡكِتَـٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَيۡنَا مِنۡ عِبَادِنَا فَمِنۡهُمۡ ظَالِمٌ لِّنَفۡسِهِۦ وَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٌ وَمِنۡهُمۡ سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ
32
تفسیر نور
آنگاه این كتاب (قرآن) را به گروهى از بندگانمان كه (آنان را) برگزیدیم به میراث دادیم، پس برخى از بندگان ما (در عمل به كتاب) بر خود ستمكارند و بعضى میانهرو و برخى با اذن الهى نسبت به كارهاى خیر سبقت گیرند، كه این همان فضل بزرگ الهى است.
نکتهها
در مورد این آیهى شریفه، آن چه را از میان اقوال متعدّد انتخاب كردم و با روایات نیز سازگار است، این است كه خداوند مىفرماید: قرآن را به برگزیدگان از بندگانم پس از پیامبر، كه همان امامان معصومعلیهم السلام از ذرّیهى حضرت فاطمهعلیها السلام باشند به میراث دادیم و دلیل آن كه علوم قرآن را به برگزیدگان دادیم این است كه بعضى از بندگان، ظالم و برخى میانهرو و بعضى كه به گفتهى روایات، اهل بیت پیامبرند در همهى كارهاى خیر سبقت مىگیرند و تنها این گروه سوّم برگزیدهاند، نه همه.در روایات متعدّد مىخوانیم كه ائمّه معصومینعلیهم السلام فرمودهاند: «بندگان برگزیدهى خدا كه وارث كتابند، ما اهل بیت رسول اللّهصلى الله علیه وآله هستیم».578
578) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
قرآن، به تنهایى كافى نیست، حامى و مجرى لازم دارد. «اورثنا الكتاب» كسى حقّ انتخاب و اعطاى مسئولیّتهاى دینى را دارد كه به حال بندگانش آگاهى عمیق داشته باشد. «انّ اللّه بعباده لخبیر بصیر - ثمّ اورثنا الكتاب الّذین اصطفینا»
دلیل محروم شدن از انوار قرآن، خود ما هستیم. «منهم ظالم - و منهم مقتصد»
شرط دریافت میراث قرآن، سبقت در همهى كارهاى خیر است نه انجام بعضى. «بالخیرات»
انتخاب خداوند، حكیمانه است. كسانى وارث علوم قرآنند كه در خیرات سبقت گیرند. «سابق بالخیرات»
ظلم، از سوى خود انسان است، «ظالم لنفسه» ولى توفیق سبقت در خوبىها، به اذن خداست. «سابق بالخیرات باذن اللّه »
میراثبردن از قرآن، فضل بزرگ الهى است. «ذلك هوالفضل الكبیر»