قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٌ فِي ٱلسَّمَـٰوَٰتِ أَمۡ ءَاتَيۡنَـٰهُمۡ كِتَـٰبًا فَهُمۡ عَلَىٰ بَيِّنَتٍ مِّنۡهُۚ بَلۡ إِن يَعِدُ ٱلظَّـٰلِمُونَ بَعۡضُهُم بَعۡضًا إِلَّا غُرُورًا
40
پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله مأمور به گفتگو با مخالفان بود. «قل» با سؤال، وجدانها را بیدار كنید. «ءرأیتم - ارونى ماذا خلقوا»
اسلام دین منطق است. «ءرأیتم - ارونى - فهم على بیّنة»
تحدّى و مبارزهطلبى، تنها در كتاب تشریع نیست كه مىفرماید: «فأتوا بسورة» بلكه در مورد آفرینش و كتاب تكوین نیز هست. «ارونى ماذا خلقوا»
مشركان، هیچ منطقى ندارند. نه عقلى «ماذا خلقوا» و نه نقلى «ام آتیناهم كتاباً»
هر جا منطق و بیّنه نباشد، فریب است. «ان یعد... الاّ غرورا»
مشركان ظالمند. «یعد الظالمون» وعدهى ظالمان، فریب و شعارهاى آنان فریبنده است. «الاّ غرورا»
شرك بر تبلیغات و وعدههاى فریبكارانه استوار است. «ان یعد الظالمون بعضهم بعضا الاّ غرورا»
فریب از هر كس مىتواند باشد. «بعضهم بعضا» گاهى افراد ضعیف و عادى با تملق و چاپلوسى افراد بالاتر را به انحراف مىكشانند و گاهى افراد قوى با تهدید و تطمیع و وعدهها و شعارهاى دروغین مردم را به اطاعت بى چون و چراى خود وادار مىكنند. «یعد الظالمون بعضهم بعضاً»