أَلَمۡ يَرَوۡاْ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّنَ ٱلۡقُرُونِ أَنَّهُمۡ إِلَيۡهِمۡ لَا يَرۡجِعُونَ
31
وَإِن كُلٌّ لَّمَّا جَمِيعٌ لَّدَيۡنَا مُحۡضَرُونَ
32
تفسیر نور
آیا ندیدند چه بسیار نسلهایى را كه قبل از آنان هلاك كردیم و آنان به سوى این كفّار بر نمىگردند؟
و نیستند آنان مگر اینكه همگان نزد ما حاضر مىشوند.
نکتهها
كلمهى «قَرن» به گفته تفسیر نمونه، هم به زمان طولانى گفته مىشود و هم به مردمى كه در یك زمان زندگى مىكنند.پیامها
كسانى كه در تاریخ تحقیق نكنند و از سرنوشت گذشتگان عبرت نگیرند، مورد انتقاد قرار مىگیرند. «أ لَم یروْا» سنّتهاى الهى در تاریخ ثابت است و سرنوشتها به یكدیگر شباهت دارد و دیدن یك صحنه مىتواند الگوى صحنههاى دیگر باشد. «أ لَم یروْا...»
نقل تاریخ، سبب تهدید مجرمان و تسلّى پویندگان راه حقّ است. «ألَم یروْا كم اهلكنا»
نتیجهى استهزاى انبیا هلاكت است. «كانوا به یستهزؤون... اهلكنا»
بعد از قهر الهى راهى براى برگشت و جبران نیست، فرصتها را از دست ندهیم. «انّهم الیهم لا یرجعون»
هلاكت كفّار پایان كارشان نیست، بلكه آغاز عذاب آنهاست. «لدینا محضرون»
تمام مردم در قیامت یكجا حاضر مىشوند. «كلٌّ... جمیع لدینا محضرون»