قُلِ ٱللَّهَ أَعۡبُدُ مُخۡلِصًا لَّهُۥ دِينِي
14
فَٱعۡبُدُواْ مَا شِئۡتُم مِّن دُونِهِۦ قُلۡ إِنَّ ٱلۡخَـٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ أَلَا ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡخُسۡرَانُ ٱلۡمُبِينُ
15
تفسیر نور
بگو: «من تنها خدا را مىپرستم در حالى كه دینم را براى او خالص كردهام.
پس شما جز او هر چه را مىخواهید بپرستید». بگو: «همانا زیانكاران (واقعى) كسانى هستند كه سرمایهى وجودى خویش و بستگانشان را در قیامت از كف داده باشند، آگاه باش، این همان زیان آشكار است».
نکتهها
«خسارت»، از دست دادن اصل سرمایه است. یخ فروشى كه مشترى نداشته، نه تنها سود نبرده بلكه اصل سرمایهاش آب شده است. خُسرانِ نفس، به معناى هلاكت آن است، به گونهاى كه استعدادها از دست برود.كلمهى «خسارت»، سه مرتبه در این آیه تكرار شده است تا انسان را نسبت به خسارتِ نفس در قیامت بیدار كند.
به سراغ غیر خدا رفتن، هرچه باشد وهركه باشد خودفروشى وخسارت است. انسان باید در معامله یا سود كند یا ضرر نكند و یا لااقل ضرر كمى بدهد ولى مشركان، آخرت را مىبازند و لذا خسران آنان مبین وآشكار است، به علاوه خسارتِ نفس، در آخرت قابل جبران نیست.
پیامها
موضع خود را در برابر كفّار با صراحت اعلام كنید. «قل» یكتا پرستى برجستهترین سخن انبیاست. «قل اللّه اعبد»
انبیا فرامین الهى را با جان و دل اجرا مىكردند. (در چند آیهى قبل خواندیم: «إنّى اُمرتُ ان اعبد اللّه مخلصاً» و در این آیه مىفرماید: «قل اللّه اعبد مخلصاً»)
از ابتداى این سوره تاكنون 4 بار از اخلاص سخن به میان آمده و این به خاطر آن است كه در طول تاریخ بزرگترین آفت براى دین، اضافه شدن خرافات و سلیقهها و تحریفها بوده است. «مخلصاً له دینى»
در اجراى قوانین دینى، از پذیرفتن هر گونه تغییر و تحوّل و تسلیم شدن در برابر سلیقههاى دیگران خوددارى كنیم. «مخلصاً له دینى»
در شیوهى تبلیغ، گاهى تهدید و قهر لازم است. «فاعبدوا ما شئتم» (چنانكه در جاى دیگر مىفرماید: «اعملوا ما شئتم»14 هرگونه مىخواهید عمل كنید.)
رهبر باید بداند همهى مردم تسلیم او نخواهند شد. «فاعبدوا ما شئتم»
از خدا كه جدا شدیم، به هر چه وصل شویم فرقى ندارد. «ما شئتم»
خود باختگى، بزرگترین خسارتهاست. «انّ الخاسرین الّذین خسروا انفسهم»
انسان مسئول خانوادهى خویش است. «و اهلیهم»
سود و زیان واقعى در قیامت است. «یوم القیامة»
براى كسانى كه دیر باورند، سخن حقّ را تكرار كنیم. «اَلا ذلك هو الخسران...»
14) فصّلت، 40.