وَإِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَحۡدَهُ ٱشۡمَأَزَّتۡ قُلُوبُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡـَٔاخِرَةِ وَإِذَا ذُكِرَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦٓ إِذَا هُمۡ يَسۡتَبۡشِرُونَ
45
تفسیر نور
و هرگاه خداوند به تنهایى یاد شود، دلهاى كسانى كه به آخرت ایمان ندارند متنفّر مىشود، ولى هرگاه از غیر او یاد شود، بىدرنگ شادمان مىشوند.
نکتهها
گرچه مخاطبان این آیه كسانى هستند كه به آخرت ایمان ندارند، امّا در میان مسلمین نیز افرادى هستند كه از اسلام ناب نگرانى و تنفّر دارند، همین كه مىگوییم: «قصاص، قانون الهى است» چهرهشان درهم مىشود، ولى همین كه مىگوییم: «حقوق بین الملل» لبخند مىزنند. هرگاه به نماز مىایستد كه تنها مخاطبش خداست؛ روح او متنفّر است، ولى هرگاه سخنرانى یا تدریس مىكند كه مخاطبش غیر خداست با تمام توجّه ونشاط سخن مىگوید.در آیه 46 سورهى اسراء نیز مشابه این آیه آمده است: «و اذا ذكرت ربّك فى القرآن وحده ولّوا على ادبارهم نفورا» هنگامى كه پروردگارت را در قرآن به یگانگى یاد مىكنى، آنها پشت مىكنند و از تو روى بر مىگردانند.
پیامها
مقدار باور و ایمان خود را نسبت به آخرت، از طریق تنفّر یا توجّه خود نسبت به احكام خداوند بیازماییم. «اشمأزّت... یستبشرون» میان توحید و معاد رابطهى تنگاتنگى است. «ذكر اللّه... اشمأزت قلوب الّذین لا یؤمنون بالاخرة»
ذكر خدا كه مایهى آرامش دلهاست، براى گروهى مایهى آزار و اذیّت است. «اشمأزّت»