وَمَن يَكۡسِبۡ خَطِيٓـَٔةً أَوۡ إِثۡمًا ثُمَّ يَرۡمِ بِهِۦ بَرِيٓـًٔا فَقَدِ ٱحۡتَمَلَ بُهۡتَـٰنًا وَإِثۡمًا مُّبِينًا
112
تفسیر نور
و هر كس كه خطا یا گناهى مرتكب شود، سپس آن را به بىگناهى نسبت دهد، به یقین بار تهمت و گناه آشكارى را بر دوش گرفته است.
نکتهها
«خطا» به معناى لغزش است، عمدى یا غیر عمدى، ولى «اِثم» گناه عمدى است.تهمت، از گناهان بسیار بزرگى است كه موجب ذوب شدن ایمان و محو عدالت و اعتماد در جامعه و سبب عذاب اخروى است. امام صادق علیه السلام فرمود: تهمت به بىگناه، از كوههاى عظیم سنگینتر است.364
«بُهتان» به دروغى گفته مىشود كه انسان از شنیدن آن بهتزده مىشود.
امام صادقعلیه السلام فرمود: غیبت آن است كه دربارهى برادر دینى خود چیزى را كه خدا بر او پوشانده ابراز كنى، ولى اگر دربارهى او چیزى بگویى كه در او نیست، بُهتان است.365
364) سفینة البحار، ماده «بهت» ؛ كافى ج2، باب التهمة.
365) وسائل، ج 13، ص286.
پیامها
تهمت، پرتاب تیر به آبروى مردم است. «یَرم به» تهمت به بى گناه از هر نژاد و مكتب و در هر سنّ و شرایطى كه باشد، حرام است. «یرم به بریئا»
تهمت زننده، بار سنگینى از گناه را به دوش مىكشد. «فقد احتمل»366
366) تنوین در دو كلمه «بهتاناً» و «اثماً» نشانهى عظمت گناه است.