و اگر فضل و رحمت خداوند بر تو نبود، گروهى از آنان تصمیم داشتند كه تو را از مسیر حقّ گمراه كنند، امّا جز خودشان را گمراه نمىكنند و به تو هیچ زیانى نمىزنند. و خداوند كتاب و حكمت را بر تو نازل كرد، و آنچه را نمىدانستى به تو آموخت. و فضل خداوند بر تو، بسى بزرگ بوده است.
نکتهها
ممكن است این آیه، همانند آیه 105، مربوط به ماجراى تهمت سرقت به یك بىگناه و شهادت دادن جمعى به دروغ، بر سرقت باشد، كه پیامبر طبق گواهى آنان، داورى كرد. و ممكن است مربوط به گروهى باشد كه به دیدار پیامبر آمدند و گفتند: با دو شرط حاضریم با تو بیعت كنیم، یكى آنكه بتها را با دست خود نشكنیم و دیگر آنكه تا یك سال دیگر، بت «
عُزّى» را پرستش كنیم. آیه نازل شد و این خواسته را رد كرد.
پیامها

دشمنان، حتّى براى پیامبر و لغزاندن او طرح و برنامه دارند، پس رهبران جامعه باید به هوش باشند. «
یضلوك»
تصمیم به منحرف ساختن دیگران، در حقیقت تصمیم به منحرف كردن خود است. «و ما یضلون الا انفسهم»
خداوند، آنگونه كه قرآن را بیمه كرده367، پیامبرش را نیز بیمه مىكند. «و ما یضرّونك من شىء»
تعلیم حكمت و فرستادن كتاب، نمونهى روشن فضل و لطف الهى و رمز عصمت پیامبر صلى الله علیه وآله است. «انزل اللّه علیك الكتاب و الحكمة و علّمك»
خداوند به پیامبرش، علم غیب و اسرار را مىآموزد. «علمك مالم تكن تعلم»
از نشانههاى حقّانیت پیامبر، این است كه مىگوید: تو بدون تعلیم الهى امكان آگاهى از امورى را نداشتى. آرى، اگر قرآن ساخته پیامبر بود، هرگز به خودش نسبت جهل نمىداد.«علّمك مالم تكن تعلم»
خداوند معلّم پیامبر است، پس هیچ خطا واشتباهى در تعلیم، رخ نمىدهد. «علّمك»
مدار علم بشر حتّى پیامبر خدا، محدود است. «مالم تكن تعلم»
367) انّا نحن نزّلنا الذّكر و انّا له لحافظون» حجر، 9.