إِن يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ إِنَـٰثًا وَإِن يَدۡعُونَ إِلَّا شَيۡطَـٰنًا مَّرِيدًا
117
تفسیر نور
(مشركان) به جاى خدا، جز معبودانى مؤنث (كه نام زن بر آنها نهادهاند مانند لات ومناة وعُزّى) نمىخوانند وجز شیطان سركش وطغیانگر را نمىخوانند.
نکتهها
آیهى قبل، مشركان را در ضلالت و گمراهى دانست، این آیه، علّت آن را پرستش بتها و پیروى از شیطان مىداند.مراد از معبودانِ مؤنث در آیه «اناثا»، یا بتهایى استكه مشركان نامهاى مؤنث چون لات و مناة و عُزّى بر آنها مىگذاشتند و یا فرشتگان كه به عقیدهى مشركان دختران خدا بودند. شاید هم مراد از «اناث» در آیه، موجود تأثیرپذیر و ضعیف است و لذا صلاحیّت پرستش را ندارد.
پیامها
معبودهاى غیر الهى، یا ضعیفند یا طیغانگر. «الاّاناثاً... الاّ شیطاناً مریداً» فرار از معبود حقّ، راهى جز پناه به معبودهاى باطل و شیطان ندارد. «الاّاناثاً... الاّ شیطاناً مریداً»
همهى راههاى انحرافى، به یك راه - پیروى از شیطان - منتهى مىشود. «ان یدعون الا شیطاناً مریداً»
پرستش هر معبودى جز خداوند در حقیقت شیطانپرستى است. «یدعون من دونه... شیطاناً مریداً»