وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ يَـٰهَـٰمَـٰنُ ٱبۡنِ لِي صَرۡحًا لَّعَلِّيٓ أَبۡلُغُ ٱلۡأَسۡبَـٰبَ
36
أَسۡبَـٰبَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰٓ إِلَـٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّي لَأَظُنُّهُۥ كَـٰذِبًاۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرۡعَوۡنَ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَصُدَّ عَنِ ٱلسَّبِيلِۚ وَمَا كَيۡدُ فِرۡعَوۡنَ إِلَّا فِي تَبَابٍ
37
تفسیر نور
و فرعون گفت: «اى هامان! براى من بناى بلندى بساز، شاید به وسایلى دست یابم.
وسایلى كه سبب (صعود به) آسمانها باشد، تا از خداى موسى اطلاع یابم، همانا من او را دروغگو مىپندارم.» و این گونه براى فرعون كار زشتش زیبا جلوه داده شد و از راه حقّ بازماند و توطئهى فرعون جز به نابودى و زیان نمىانجامد.
نکتهها
«صَرح» به معناى بناى بلندى است كه از دور نمایان باشد و «تصریح» نیز به سخنى گویند كه روشن باشد. «تباب» استمرار در خسارت است، چنانكه «تبت یدا ابى لهب» یعنى هلاكت ممتد و نابودى مطلق براى ابولهب باد.موعظههاى مؤمن آل فرعون مفید واقع شد. فرعونى كه شعار «اقتل موسى» سر مىداد و مىگفت من موسى را مىكشم و هیچ كس جز نظر من نباید نظرى دهد، «ما اُریكم الاّ ما أرى» پس از تلاشهاى مؤمن آل فرعون به جاى كشتن موسى به فكر ساختن برج براى یافتن خداى موسى افتاد.
پیامها
طاغوتها همین كه در میدان منطق مىبازند، به كارهاى جنجالى دست مىزنند. «ابن لى صرحاً...» (هدف از ساختن برج و رصدخانه، جنجال بود زیرا آخر آیه مىفرماید: «كید فرعون») دنیاگرایان همه چیز را مادّى مىپندارند. (فرعون، خدا را در آسمانها و راه خداشناسى را تنها از راه حسّ و دیدن مىپنداشت) «فاطّلع الى اله موسى»
شیوهى طاغوتها، مردم فریبى و قدرت نمایى است. «ابن لى صرحاً»
تبلیغ و دعوت، بىاثر نیست. (فرعون در آغاز تصمیم به قتل موسى گرفت. «ذرونى اقتل موسى» امّا با سخنان مؤمن آل فرعون، از قطع به گمان رسید. «لاظنه كاذباً»
كافر همه را به كیش خود پندارد. (چون فرعون خودش ادعاى دروغ داشت و مىگفت: من خداى شما هستم. «انا ربّكم الاعلى» موسى را نیز دروغگو مىپنداشت). «لاظنه كاذبا»
یكى از شیوههاى شیطان، تزیین بدىها براى انسان است. «زیّن لفرعون سوء عمله»
هر كس بدى خود را زیبا دید در ارزیابى منحرف مىشود، به فكر تغییر روش نمىافتد و از راه حقّ محروم مىشود. «زیّن... و صدّ عن السبیل»
نگران نباشید، توطئه طاغوتها عاقبت ندارد و جز به زیان آنها نمىانجامد. «الاّ فى تباب»