ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَـٰمَ لِتَرۡكَبُواْ مِنۡهَا وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ
79
وَلَكُمۡ فِيهَا مَنَـٰفِعُ وَلِتَبۡلُغُواْ عَلَيۡهَا حَاجَةً فِي صُدُورِكُمۡ وَعَلَيۡهَا وَعَلَى ٱلۡفُلۡكِ تُحۡمَلُونَ
80
وَيُرِيكُمۡ ءَايَـٰتِهِۦ فَأَيَّ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ تُنكِرُونَ
81
تفسیر نور
خداوند است كه براى شما چهار پایان را قرار داد تا از آنها سوارى بگیرید و از آنها بخورید.
و براى شما در چهار پایان منافع (دیگرى نیز) هست؛ و سوار بر آنها به نیازى كه در دل دارید برسید و بر آنها و بر كشتىها حمل مىشوید.
و خداوند (پیوسته) آیات خود را به شما نشان مىدهد، پس كدام یك از آیات الهى را انكار مىكنید؟
نکتهها
بهترین راه براى ایجاد و تقویت معرفت و شكرگزارى، توجّه به نعمتهاى الهى است و براى این كار بهترین نعمتها آنهایى هستند كه در هر زمان و مكان براى عموم مردم قابل دیدن و بهرهبردارى باشند.«أنعام» جمع «نَعَم» در اصل به معناى شتر است ولى به مجموع گاو و شتر و گوسفند گفته نیز مىشود.
منافع چهار پایان در تأمین سوارى و تغذیه خلاصه نمىشود؛ پوست و روده و پشم و كرك و شیر آنها و شخم زدن از دیگر منافع است. حتّى از فضولات آنها براى كود طبیعى یا وسیلهى ایجاد حرارت استفاده مىشود. هم چنین نقش حیوانات در ایجاد كارخانههاى پشم و نخریسى و چرم سازى و لبنیات چشمگیر است.
پیامها
در آفرینش هستى، انسان محور است. «جعل لكم الانعام... و لكم فیها منافع» اگر چهار پایان رام نبودند زندگى بشر فلج بود. با این كه قدرتشان از ما بیشتر است ولى خداوند آنها را براى ما رام كرد. «جعل لكم الانعام لتركبوا»
اسلام به مسألهى تغذیه و بهرهگیرى از گوشت برخى چهار پایان سفارش كرده و خام خوارى مورد ستایش اسلام نیست. «و منها تأكلون»
بركات چهار پایان در آن چه ما بهرهگیرى مىكنیم منحصر نیست. (كلمهى «منافع» نكره آمده است).
انسان به حیوان محتاج است «لتبلغوا علیها حاجة فى صدوركم» (ولى حیوان به انسان محتاج نیست.)
امكانِ حمل و نقل دریایى با كشتى، یكى دیگر از نعمتهاى الهى است. «و علیها و على الفلك تحملون»
در جهان بینى الهى، همهى بهرهگیرىها و نعمتها، مقدّمهى شناخت و بندگى است. «آیات اللّه»
انسان ناسپاس است؛ از نعمتها بهره مىبرد ولى صاحب نعمت را انكار مىكند. «فاىّ آیات اللّه تنكرون»
نشانههاى معرفت خدا در معرض دید همه است. «فاىّ آیات اللّه تنكرون»