وَمِنۡ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنَّكَ تَرَى ٱلۡأَرۡضَ خَـٰشِعَةً فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡۚ إِنَّ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاهَا لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيرٌ
39
تفسیر نور
و از آیات خداوند آن است كه زمین را پژمرده (و بى جان) مىبینى پس همین كه (از آسمان) آب را بر آن فرو فرستادیم به جنبش در آمد و نمو كرد، البتّه همان كسى كه (زمین مرده را) زنده كرد، قطعاً زنده كنندهى مردگان است؛ بدون شك او بر هر كارى قادر است.
نکتهها
در سورهى حج، از زمین با تعبیر «هامدة» به معناى خشك یاد شده است، «ترى الارض هامدة فاذا انزلنا علیها الماء اهتّزت و ربت و انبتت... و انّه یحیى الموتى و انه على كل شىء قدیر»59 ولى در این جا مىفرماید: «خاشعة»؛ شاید كلمهى خشوع در این آیه نوعى طعنه به مستكبران باشد كه در آیهى قبل از آنها یاد شد.59) حج، 5 .
پیامها
زمین نرم با نزول باران رشد مىكند ولى دلهاى سنگ با نزول آیات تغییر نمىكند. «ترى الارض خاشعة» و این، هشدارى است به مستكبران و ملحدان كه آنها از زمین پستترند. خداوند كار خود را از طریق عوامل طبیعى انجام مىدهد. «انزلنا...»
«مشت نمونهى خروار است». كسى كه زمین مرده را زنده مىكند، مىتواند در قیامت مردگان را زنده كند. «لمحیى الموتى»
دلیل انكار معاد، غفلت از قدرت الهى است. «انه على كل شىء قدیر»