أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔا هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
8
تفسیر نور
یا اینكه مىگویند: (آنچه را پیامبر آورده) افتراست. بگو: اگر من آن را بافته و دروغ (به خدا) بسته باشم، (در آن هنگام) شما در برابر قهر خداوند نمىتوانید از من دفاع كنید. خداوند به آنچه در آن وارد مىشوید (و به گفتگو و جدال مىپردازید) آگاهتر است. براى گواه بودن میان من و شما خداوند كافى است و اوست بسیار آمرزنده و مهربان.
نکتهها
«تُفیضون» از «افاضه» به معناى ورود و داخل شدن و طغیان و سرازیر شدن است.اگر كسى به دروغ ادّعاى پیامبرى كند، بر خداست كه او را رسوا كند و هیچ كس نمىتواند مانع رسوایى او شود و در برابر خداوند از او دفاع كند.
پیامها
لجاجت و بىتقوایى، سبب انواع برخوردهاى متضاد و گفتههاى متناقض مىشود. (در آیه قبل، قرآن را سحر و در این آیه پیامبر را دروغباف مىخوانند). «هذا سحر... افتراه» شبهات را بى پاسخ نگذارید و پاسخ دهید. «یقولون... قل»
افترا بر خداوند، كیفر و هلاكتى درپى دارد كه هیچ چیز نمىتواند مانع آن شود. «ان افتریته فلا تملكون لى من اللّه شیئاً»
دشمن هر حرفى مىزند با انگیزه فساد است. «یقولون افتراه... تفیضون فیه»
ایمان به حضور خداوند، هم مىتواند بهترین وسیله خوددارى از خلاف باشد و هم مىتواند پشتوانه و امید اهل ایمان باشد. «كفى به شهیدا»
در تربیت، راه اعتدال را بپیمائیم و بیم و امید را در كنار هم مطرح كنیم. «هو اعلم بما تفیضون... و هو الغفور الرحیم»
صلابت در كنار محبّت ارزش دارد. «فلا تملكون لى من اللّه... و هو الغفور الرحیم»
حتّى براى كفار و منكران رسالت نیز راه توبه باز است. «هو اعلم بما تفیضون... و هو الغفور الرحیم»