قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعًا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَاْ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ
9
تفسیر نور
بگو: من در میان پیامبران، بىسابقه نیستم و نمىدانم با من و شما چگونه عمل خواهد شد و جز آنچه به من وحى مىشود از چیز دیگرى پیروى نمىكنم و من جز هشدار دهندهاى آشكار نیستم.
نکتهها
«بِدع» به معناى پدیده نوظهور و بىسابقه است. مخالفان به گونهاى با پیامبر برخورد مىكردند كه گویا تا به حال هیچ پیامبرى نیامده و این امرى نوظهور است.پیامبر، آنچه را از غیب آماده و مطلع است كه خداوند به او عطا كند، «تلك من انباء الغیب نوحیها الیك»47 و بدون عطا و وحى و تعلیم الهى، هیچ كس از غیب و آینده خبر ندارد. چنانكه قرآن مىفرماید: «فلا یظهر على غیبه احداً الاّ مَن ارتضى من رسول»48
پیامبر، در سخن جز وحى نمىگوید، «ما یَنطقُ عن الهوى اِن هو الاّ وحىٌ یوحى»49 و در عمل جز از وحى پیروى نمىكند، «ان اتّبع الا ما یوحى الىّ» بنابراین كلام و سیره پیامبر براى مردم حجّت و الگو است.
47) هود، 49.
پیامها
پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله مأمور پاسخگویى به شبهات است. «قل...» رهبران الهى، حتّى در شیوه دفاع از حقّانیّت خود، طبق دستور خدا عمل مىكنند. «قل ما كنتُ...»
بعثت پیامبران و رسالت آنان، یك جریان مستمر در طول تاریخ بوده است. «ما كنت بدعاً من الرسل»
باید شبهات را با منطق و مدارا پاسخ داد. مخالفان مىگفتند: «سحر مبین... افتراه» ولى پیامبر مىفرمود: «كفى باللّه شهیداً... ما كنتُ بدعاً من الرسل»
چون مردم در برابر مسائل جدید و نوظهور حساسیّت نشان مىدهند، بیان سابقه و تاریخ گذشته لازم است. «قل ما كنتُ بدعاً من الرسل»
لازمهى رسالت، دانستن همه چیز نیست. «ما ادرى»
رهبر باید با مردم صادقانه سخن بگوید. «و ما ادرى ما یفعل بى ولا بكم»
در بیان مشتركات، اول از خود شروع كنید بعد دیگران. «ما یفعل بى ولا بكم»
وظیفه پیامبر، اجبار مردم به ایمان آوردن نیست، وظیفه او هشدار و اعلام خطر است. «ما أنا الاّ نذیر مبین»
براى مردم غافل، هشدار دادن از امید دادن لازمتر است. «ما أنا الاّ نذیر مبین»