إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّـٰتٍ وَنَعِيمٍ
17
فَـٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ وَوَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ
18
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
19
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٍ مَّصۡفُوفَةٍ وَزَوَّجۡنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍ
20
تفسیر نور
همانا پرهیزگاران در باغها(ى بهشت) و نعمت فراوان هستند.
به آنچه پروردگارشان به آنان داده، شاد و مسرورند و پروردگارشان آنان را از عذاب دوزخ حفظ كرده است.
(به آنان خطاب مىشود:) به خاطر اعمالى كه انجام مىدادید، گوارا بخورید و بیاشامید.
تكیه كنان بر تختهاى ردیف شده و آنان را با حورالعین (زیبا رویان سیاه چشم) به ازدواج در آوریم.
نکتهها
«هَنیئاً» یعنى چیزى كه رنج و تعبى در پى ندارد و گواراى وجود انسان مىگردد. برخلاف نعمتهاى دنیوى كه معمولاً قبل یا بعد آن رنج و سختى همراه دارد.«حور عین» از دو كلمه «حور» جمع «حوراء» به معناى سیاه چشم و كلمه «عین» جمع «عیناء» به معناى زیبا چشم تشكیل شده است. همسران بهشتى داراى چشمانى درشت، سیاه و زیبایند.
انس با پاكان ونیكان و همصحبتى با آنان، یكى از لذّتهاى بهشت است كه قرآن در موارد مختلف به این مجالس انس و سرور كه بر تختهاى بهشتى تشكیل مىشود، اشاره داشته است.
آیات 16 و 19 كه مربوط به كیفر و پاداش دوزخیان و بهشتیان است، بسیار شبیه یكدیگرند با یك تفاوت بسیار ظریف و آن اینكه در مورد دوزخیان مىخوانیم: «انما تجزون ما كنتم تعملون» ولى در مورد بهشتیان مىخوانیم: «هنیئاً بما كنتم تعملون» اولى «ما كنتم» است و دومى «بما كنتم». آرى كیفر دوزخیان به میزان عمل آنهاست نه بیشتر، به خصوص كه همراه كلمه «انّما» مطرح شده است، یعنى كیفر شما عین عمل شماست. ولى پاداش بهشتیان بسیار بیشتر از عملكرد آنان است و عمل آنان وسیله و بهانهاى براى دریافت آن همه لطف است. «هنیئاً بما كنتم تعملون»
پیامها
كلید بهشت، تقواست. «انّ المتقین فى جنّات» مقایسه پایان كار خوبان و بدان، از بهترین شیوههاى شناخت حق و باطل است. «هذه النّار... فى جنّات و نعیم»
براى اهل بهشت، انواع باغها و نعمتها فراهم است. «جنات و نعیم»
گاهى در دنیا نعمت هست، امّا انسان به دلایلى نمىتواند از آن كامیاب شود، اما در بهشت هم نعمت هست و هم كامیابى. «جنات... فاكهین»
نعمتها، زمانى لذّت بیشترى دارند كه از طرف خداوند به عنوان محبّت و لطف باشد «آتاهم ربّهم» و در كنارش تلخى و دغدغه نباشد. «و وقاهم ربّهم»
كسىكه در دنیا با تقوا خود را حفظ كرد، در قیامت خداوند او را از عذاب دوزخ حفظ مىكند. «المتقین... وقاهم»
پرهیزكاران نباید به تقوا و عمل خود مغرور باشند كه همهى نعمتها و نجاتبخشىها از خداست. «أتاهم ربّهم... وقاهم ربّهم»
آزادى و تكریم، لذّت نعمت را بیشتر مىكند. «كلوا و اشربوا هنیئاً» بهشتیان در خوردن و آشامیدن محدودیّت ندارند و با «هنیئاً» مورد تكریم قرار مىگیرند.
كامیابى، در سایه امنیّت، لذّت را بیشتر مىكند. «وقاهم ربّهم... كلوا واشربوا»
خوردنىهاى دنیوى همراه مشكلاتى در تهیه و حفظ و مصرف آن است، در نعمتهاى آخرت هرگز مشكلى نیست. «هنیئاً»
دلخوشى و رضایت در كنار استفاده از نعمتها، شرط كمال كامیابى است. «فى جنّات و نعیم فاكهین... متّكئین على سُرر...»
آنان كه در دنیا از نگاه به نامحرمان چشم پوشیدند، در آخرت همسرانى زیباروى خواهند داشت. «المتقّین... زوّجناهم بحورعین»