وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَـٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَـٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٍۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ
21
وَأَمۡدَدۡنَـٰهُم بِفَـٰكِهَةٍ وَلَحۡمٍ مِّمَّا يَشۡتَهُونَ
22
تفسیر نور
و كسانى كه ایمان آوردند و فرزندانشان، در ایمان از آنان پیروى كردند ما ذریّه آنان را به ایشان ملحق نموده و از پاداش عملشان هیچ نكاهیم. (آرى) هر كس در گرو كارى است كه كسب كرده است.
و پىدرپى آنان را میوه و گوشت از هر نوع كه بخواهند مىدهیم.
نکتهها
«ألَتنا» از ریشه «لوت» به معناى نقص است. «ما ألتناهم من عملهم» یعنى به خاطر الحاق فرزندان به پدران، چیزى از اجر پدران كم نمىكنیم.كلمه «رهین» به دو معناى گرو و همراه آمده است و اینكه مىفرماید: انسان رهین كار خود است، یعنى ملازم و همراه كار خود است.
امام صادقعلیه السلام در بارهى آیه «و الّذین آمنوا و اتّبعتهم...» فرمود: مراد فرزندانى هستند كه عمل آنها از پدران كمتر است ولى خداوند آنان را به پدران ملحق مىكند تا موجب چشمروشنى آنان گردند.10
خداوند ابتدا ذرّیهى مؤمنِ افراد با ایمان را به آنان ملحق مىسازد، «الّذین آمنوا... الحقنا بهم ذرّیتهم» سپس نعمتها و امكانات آنجا را افزایش مىدهد. «أمددناهم بفاكهة»
ویژگىهاى میوههاى بهشتى:
1. فراوانى. «فاكهة كثیرة»11
2. بى ضرر بودن. «فاكهة آمنین»12
3. زوجیّت. «من كلّ فاكهة زوجان»13
4. دائمى بودن. «أمددناهم بفاكهة»14
5. مجاز بودن. «و لاممنوعة»15
6. پذیرایى كریمانه. «فواكِهَ و هم مكرمون»16
7. تنوّع. «فواكِهَ مما یشتهون»17
8. همراه با غیر میوه. «بفاكهة و لحم»18
9. انتخابى بودن. «و فاكهة مما یتخیّرون»19
10. دسترسى آسان. «قطوفها دانیة»20، «و ذلّلت قطوفها تذلیلا»21
بگذریم كه میوههاى بهشتى؛ تفاله، تخلیه، تغییر طعم و زحمت چیدن ندارد.
10) كافى، ج3، ص250.
پیامها
در اسلام محور ایمان است، نه خانواده و خویشان. «واتبعتهم ذریتهم بایمان» نتیجه ملحق شدن به راه حق نیاكان در دنیا، ملحق شدن به آنان در بهشت است. «و اتبعتهم... الحقنا بهم»
همراه بودن با نسل و فرزند، یكى از لذّات بهشتى است. «الحقنا بهم ذریتهم»
علاقه به فرزند حتّى در آخرت نیز وجود دارد. «الحقنا بهم ذریتهم»
الحاق فرزندان در دنیا، سبب تنگ شدن مسكن و یا از دست دادن رفاه است ولى الحاق در بهشت هیچ كاستى ندارد. «و ما التناهم... من شىء»
ملحق شدن نسل انسان به او، از آثار عمل نیك است. «الحقنا... بما كسب رهین»
مصرف میوه بر گوشت مقدّم است. «بفاكهة و لحم»
در بهشت نیز سلیقهها و تمایلات مختلف وجود دارد و به هر كس مطابق خواستهاش نعمت داده مىشود. «مما یشتهون»