يَوۡمَ يَقُولُ ٱلۡمُنَـٰفِقُونَ وَٱلۡمُنَـٰفِقَـٰتُ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱنظُرُونَا نَقۡتَبِسۡ مِن نُّورِكُمۡ قِيلَ ٱرۡجِعُواْ وَرَآءَكُمۡ فَٱلۡتَمِسُواْ نُورًا فَضُرِبَ بَيۡنَهُم بِسُورٍ لَّهُۥ بَابُۢ بَاطِنُهُۥ فِيهِ ٱلرَّحۡمَةُ وَظَـٰهِرُهُۥ مِن قِبَلِهِ ٱلۡعَذَابُ
13
«اقتباس» به معناى برگرفتن قطعهاى از آتش است. «سُور» به معناى دیوار و برج و باروى بلندى است كه در قدیم دور شهرها مىكشیدند تا مانع ورود بیگانه شود.
در قیامت، مجرمان از چهار گروه استمداد مىكنند:
الف) از رهبران خود. «فقال الضعفاء للذین استكبروا انّا كنّا لكم تبعاً فهل أنتم مغنون عنّا من عذاب اللّه...»30 آیا مىشود شما ما را نجات دهید، ولى پاسخ منفى مىشنوند.
ب) از مؤمنان، كه در آیه مورد بحث مىخوانیم. «انظرونا نقتبس من نوركم»
ج) از فرشتگانِ مأمور دوزخ. «قال الّذین فى النّار لخزنة جهنم ادعوا ربّكم یخفّف عنّا یوماً من العذاب»31 از خدا بخواهید كه یك روز از عذاب ما كاسته شود، ولى باز پاسخ منفى است.
د) شیطان را ملامت مىكنند كه تو ما را گمراه كردى و گناه ما به دوش توست، شیطان مىگوید: «فلاتلومونى و لوموا أنفسكم»32 مرا سرزنش نكنید، بلكه خود را سرزنش كنید.
بیمارى نفاق، مرد و زن نمىشناسد. «المنافقون و المنافقات» كسانى كه در دنیا حاضر نشدند از ظلمات جهل و شرك و تفرقه خارج شوند، در قیامت در ظلماتند و براى كسب نور به دیگران التماس مىكنند. «انظرونا نقتبس من نوركم»
تحقیر و ذلت منافقان در قیامت، هم با لفظ است، «قیل ارجعوا ورائكم»، هم با عمل. «فضرب بینهم بسورٍ»
منافق در دنیا، در ظاهر با مؤمنان است و در باطن با كافران. در قیامت نیز، تا پاى بهشت با مؤمنان مىآید، امّا همراه كافران به دوزخ وارد مىشود. «فضرب بینهم بسور... باطنه فیه الرحمة و ظاهره من قبله العذاب»