ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ شَآقُّواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَمَن يُشَآقِّ ٱللَّهَ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ
4
تفسیر نور
این كیفر به خاطر آن است كه آنان با خدا و رسولش دشمنى كردند و هركس با خدا دشمنى كند، پس (بداند كه) همانا خداوند سخت كیفر است.
نکتهها
«جلاء» به معناى ترك دیار و وطن به خاطر گرفتارى و بلاست.«شاقّوا» از «شقّ» به معناى ایجاد شكاف و جدایى و جبههگیرى و دشمنى است.
در سوره مجادله آیه 21 فرمود: «كتب اللّه لاغلبّن أنا و رسلى» و در این آیه مىفرماید: «كتب اللّه علیهم الجلاء» یعنى هم پیروزى وهم جلاى وطن با اراده الهى است.
مشابه آیه 4، در سوره انفال آیه 13 درباره جنگ بدر آمده است.
«شدید العقاب» بودن منافاتى با «أرحم الرّاحمین» بودن خداوند ندارد، زیرا هر كدام در جاى خود است، در دعاى افتتاح مىخوانیم: «و ایقنت انّك أرحم الرّاحمین فى موضع العفو و الرحمة و أشدّ المعاقبین فى موضع النكال و النقمة»
پیامها
حداقل كیفر پیمان شكنى، تبعید و بیرون راندن از وطن است. (بنى نضیر به خاطر توطئه و خیانت مستحق كیفر سخت بودند، ولى آن حكم به تبعید شدنشان تبدیل شد.) «لولا ان كتب اللّه علیهم الجلاء لعذّبهم فى الدنیا» ستیزهجوئى، سبب قهر الهى و تبعید بنىنضیر شد، نه یهودى بودن آنان.
«ذلك بانّهم شاقّوا اللّه»
كیفرهاى الهى بر اساس عملكرد انسان و عادلانه است. «ذلك بانّهم شاقّوا اللّه»
جبههگیرى در برابر رهبر آسمانى، در واقع جبههگیرى در برابر خداست. (در ابتداى آیه، جبههگیرى در برابر خدا و رسول است ولى پایان آن، جبههگیرى در برابر خداوند مطرح شده است.) «شاقّوا اللّه و رسوله... یشاقّ اللّه»