وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا فِي كُلِّ قَرۡيَةٍ أَكَـٰبِرَ مُجۡرِمِيهَا لِيَمۡكُرُواْ فِيهَا وَمَا يَمۡكُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمۡ وَمَا يَشۡعُرُونَ
123
تفسیر نور
و ما این گونه در هر دیارى مجرمان بزرگش را مىگماریم تا در آن قریهها و مناطق، حیله (و فسق و فساد) كنند، امّا جز به خودشان نیرنگ نمىكنند ولى نمىفهمند (كه نتیجهى حیله، به خودشان باز مىگردد).
نکتهها
در شأن نزول آیهى قبل، به جنگ و ستیز ابوجهل با پیامبر اسلام اشاره شد، این آیه مىفرماید: وجود ابوجهلها، چیز تازهاى نیست و همیشه و همه جا در مقابل دعوتهاى حقّ، چنین مهرههاى فاسدى بوده است. «و كذلك»پیامها
سنّت الهى، پاسخ دادن به مكر و حیلههاى دشمنان است. «و كذلك» تلاشهاى خوبان و بدان، همه در مدار قدرت الهى است. «جعلنا... مجرمیها»
(هم در این آیه كه مربوط به مجرمان است و هم در آیه قبل كه درباره مؤمنین بود كلمهى «جعلنا» بكار رفته است)
رهبران فاسد و مفسد، ریشهى فساد جامعهاند. «اكابر مجرمیها لیمكروا فیها»
مكر و تزویر، حربهى رهبران مفسد است. «لیمكروا»
از دست دادن صفا و صداقت و گرفتار شدن به قهر الهى، بزرگترین ضربهاى است كه حیله گران به خود مىزنند. «ما یمكرون الاّ بأنفسهم»
بدتر از بیمارى، جهل به بیمارى است و بدتر از حیله، ندانستن اینكه آثار سوء آن به حیلهگر برمىگردد. «ما یشعرون»