وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ ٱلۡبَقَرِ وَٱلۡغَنَمِ حَرَّمۡنَا عَلَيۡهِمۡ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتۡ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلۡحَوَايَآ أَوۡ مَا ٱخۡتَلَطَ بِعَظۡمٍۚ ذَٰلِكَ جَزَيۡنَـٰهُم بِبَغۡيِهِمۡ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ
146
«ظُفُر» به معناى ناخن است، امّا به سُمّ برخى حیوانات كه شكاف ندارد (مثل سمّ اسب یا نوك پاى شتر) نیز اطلاق شده است، از این رو شتر و حیواناتى كه سُمچاك نیستند، چه چهار پایان چه پرندگان، بر یهود حرام است. 499
«حوایا» جمع «حاویه»، به محتویات شكم گفته مىشود. 500
در آیهى 160 سوره نساء هم مىخوانیم: «فبظلم من الّذین هادوا حَرّمنا علیهم طیّبات اُحلّت لهم» حرام شدن برخى طیّبات بر یهود، به خاطر ظلمهاى آنان بوده است، بگذریم كه یهود نیز مانند مشركین پارهاى از چیزها را بر خود حرام كرده بودند. قرآن مىفرماید: «كلّ الطّعام كان حلاًّ لبنىاسرائیل الاّ ما حَرّم اسرائیل على نفسه» 501
تحریم بعضى خوردنىها بر یهود، موقّت بود و توسّط حضرت عیسىعلیه السلام بر طرف شد. چنانكه در جاى دیگر مىخوانیم: «لاحلّ لكم بعض الّذى حرّم علیكم» 502
احكام الهى سه نوع است: الف: داراى مصلحت یا مفسدهى واقعى است. مثل اكثر احكام. ب: داراى جنبه آزمایشى است مثل فرمان ذبح حضرت اسماعیل. ج: داراى جنبهى كیفرى است، مثل همین آیه. آرى، یكى از عذابهاى خدا، تنگناهاى معیشتى است.
499) تورات، سِفر لاویان، فصل 11.
500) تفسیر نمونه.
گاهى محدود ساختن غذاى متخلّفان و یاغیان، بلامانع است. «حرّمنا... ببغیهم» كیفر الهى منحصر در آخرت نیست، در دنیا هم هست. «جزیناهم ببغیهم»