در شأن نزول آیه گفته‌اند: برخى از رؤساى قریش، دست به تبلیغات سوء و جوسازى زده و از روى بهانه جویى به پیامبر اسلام مى‌گفتند كه تنها قرآن به عنوان معجزه كافى نیست بلكه باید معجزاتى چون معجزات عیسى و موسى و صالح و... بیاورد. ³⁰⁸

البتّه پیامبرى كه یادآور معجزات انبیاى پیشین است، حتماً خودش هم مى‌تواند نظیر آنها را بیاورد، وگرنه مردم را به یاد آن معجزات نمى‌اندازد تا تقاضاى امثال آن را داشته باشند. به علاوه، طبق روایات شیعه وسنّى، پیامبرصلى الله علیه وآله معجزات دیگرى غیر از قرآن هم داشته است.

هدف از آوردن معجزه، اعلام رابطه خاص میان خدا و رسول، و نشان قدرت بى‌انتهاى الهى است، نه برآوردن تمایلات بى پایان مردم لجوج. البتّه گاهى براى اتمام حجّت، معجزه‌ى درخواستى مردم را مى‌آورده‌اند.

به شهادت تاریخ، معجزات پیاپى، سبب هدایت لجوجان نشده، بلكه موجب قهر و عقاب الهى گشته است. قرآن مى‌فرماید: اگر ما فرشتگان را بر مردم نازل كنیم، یا مردگان با آنان سخن بگویند، باز گروهى از لجوجان ایمان نمى‌آوردند. ³⁰⁹

---

308) تفسیر مجمع‌البیان.

309) انعام، 111.

به بهانه‌جویى‌هاى مخالفان پاسخ دهید. «قالوا... قل»

خداوند قادر است، ولى حكیم هم مى‌باشد و قدرتش آنگاه جلوه مى‌كند كه كار و تقاضا حكیمانه باشد. «انّ اللَّه قادر... اكثرهم لا یعلمون»