وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَـٰتِنَا صُمٌّ وَبُكۡمٌ فِي ٱلظُّلُمَـٰتِ مَن يَشَإِ ٱللَّهُ يُضۡلِلۡهُ وَمَن يَشَأۡ يَجۡعَلۡهُ عَلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسۡتَقِيمٍ
39
تفسیر نور
و كسانى كه آیات مارا تكذیب كردند، كر و لالهایى هستند در تاریكىها. خداوند، هركه را بخواهد (و مستحق باشد) گمراهش كند و هر كه را بخواهد (و شایسته بداند) بر راه راست قرارش مىدهد.
نکتهها
گرچه هدایت و ضلالت به دست خداست، ولى خداوند براى انسان نیز اراده و اختیار قرار داده است و كار خدا بر اساس حكمت است. مثلاً جهادِ انسان در راه خدا، زمینهى هدایت الهى نسبت به او است: «و الّذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سُبلنا» 327 همان گونه كه ستم به انسانها سبب گمراهى است: «یضلّ اللَّه الظالمین» 328 تكذیب آیات الهى سبب اراده خداوند به گمراه كردن انسان مىشود. «كذّبوا... یضلله»327) عنكبوت، 69.
پیامها
كفر و عناد، تاریكى و ظلمتى است كه سبب محروم شدن انسان از بهرهگیرى از ابزار شناخت مىشود. «كذّبوا... صمّ و بكمٌ فى الظلمات» تكذیب و كتمانِ حقّ، «گنگى» و نشنیدن حقّ، «كرى» است. «و الّذین كذّبوا...صمٌ و بكمٌ»
نتیجهى تكذیب آیات الهى، اضلال و قهر الهى است. «كذّبوا... یضلله»
حركت در راه مستقیم، گوش شنوا و زبان حقگو و روشنایى درون مىخواهد. «یجعله على صراط مستقیم»