وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَكُم مِّن نَّفۡسٍ وَٰحِدَةٍ فَمُسۡتَقَرٌّ وَمُسۡتَوۡدَعٌ قَدۡ فَصَّلۡنَا ٱلۡـَٔايَـٰتِ لِقَوۡمٍ يَفۡقَهُونَ
98
تفسیر نور
و اوست كسى كه شما را از یك نفْس آفرید، پس برخى قرار یافته (و به دنیا آمدهاند) و برخى (در پشت پدرها و رحم مادرها) به امانت گذاشته شدهاند. ما آیات خویش را براى گروهى كه مىفهمند به تفصیل بیان كردیم.
نکتهها
در تعبیر «أنشأ» دو نكته نهفته است: 1- ابتكار 2- تربیت مستمر، در آفرینش انسان هم نوآورى و ابتكار است، هم تربیت مستمر. آرى، آفریدن تقلیدى یا آفریدن و رها كردن، چندان ارزشى ندارد.در بارهى تعبیر مستقر و مستودع، معانى دیگرى هم گفته شده است، از جمله: شما داراى روح پایدار و جسم ناپایدارید، شما داراى ایمان پایدار و یا ناپایدارید، شما از نطفهى زن كه در رحم پایدار است و نطفهى مرد كه ناپایدار است پدید آمدهاید، مستقر در زمین و ودیعهى در قبر تا روز قیامت هستید، نعمتها گاهى پایدار است و گاهى ناپایدار. در دعایى از امام صادقعلیه السلام نقل شده كه پس از نماز عید غدیر، از خدا خواسته شود نعمتهایش را براى ما مستدام بدارد، چون خود فرموده است: فمستقر و مستودع. 424
424) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
اصل و ریشهى همهى شما یكى است، پس این همه اختلاف و برترىطلبى و تبعیض چرا؟ «من نفس واحدة» این همه تنوّع و نوآورى در خلقت انسانها تنها از یك نفْس، نشانهى عظمت خداوند است. «و هوالّذى انشاكم من نفس واحدة»
همهى دادهها پایدار نیست. تا نعمت و امكانات هست، بهترین استفاده و بهره را ببریم. «فمستقر و مستودع»
انسان تا اهل «فهم» نباشد، از معارف بهره نمىبرد. «قد فصّلنا الایات لقوم یفقهون»