وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَيۡءٍ فَأَخۡرَجۡنَا مِنۡهُ خَضِرًا نُّخۡرِجُ مِنۡهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًا وَمِنَ ٱلنَّخۡلِ مِن طَلۡعِهَا قِنۡوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّـٰتٍ مِّنۡ أَعۡنَابٍ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشۡتَبِهًا وَغَيۡرَ مُتَشَـٰبِهٍ ٱنظُرُوٓاْ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثۡمَرَ وَيَنۡعِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكُمۡ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ
99
«متراكب» از ریشهى «ركوب»، میوههاى سوار بر هم و دانههاى درهم فشرده است. «طلع» خوشهى سربسته خرماست و «قنوان»، رشتههاى باریك كه بعداً خوشههاى خرما را تشكیل مىدهد. «دانیة»، خوشههاى به هم نزدیك و یا نزدیك به زمین، به خاطر سنگینى بار آن است. مراد از «متشابه»، یا درختانى است كه شباهت ظاهرى به هم دارند مثل زیتون و انار و یا میوههایى است كه شبیه به یكدیگرند.
در این آیه و دو آیه قبل سه تعبیر پى در پى آمده است: «لقوم یعلمون»، «لقوم یفقهون» و «لقوم یؤمنون» كه رمز آن در پیام 4، بیان گردیده است.
مایهى رویش همهى گیاهان ونباتات، آب باران است. «من السماء ماءً فأخرجنا به نبات كلّ شىء» هم نزول باران، هم رویاندن گیاه و میوه، كار خداست. «أنزل... نخرج»
رابطهى انسان با میوهها فقط رابطهى مادّى و غذایى نباشد، بلكه رابطهى فكرى و توحیدى هم باشد. «اُنظروا الى ثمره... فى ذلكم لایات»
بهرهگیرى از ستارگان، علم و كارشناسى لازم دارد. «لقوم یعلمون»، درك اینكه كاروان بشرى همه از یك نفس است و این كاروان، به صورت پایدار و ناپایدار در جریان است درك عمیق مىطلبد. «لقوم یفقهون»، درك اینكه از گیاه و باران و میوه باید بهرهى معنوى برد و از انتساب همهى هستى به خدا نباید غافل بود، ایمان مىطلبد. «لقوم یؤمنون»