وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٍ مَّوۡعِظَةً وَتَفۡصِيلًا لِّكُلِّ شَيۡءٍ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٍ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَـٰسِقِينَ
145
تفسیر نور
و در الواح (تورات) براى موسى، در هر موردى پندى و براى هر چیز تفصیلى نوشتیم. (اى موسى!) آنها را با قوّت بگیر و به قوم خود فرمان بده كه بهترین آنها (مثلاً از میان عفو و قصاص، عفو) را بگیرند. به زودى جایگاه فاسقان را به شما نشان مىدهم.
نکتهها
مراد از «الواح»، همان سنگنبشتههاى تورات است كه در آیهى قبل به آن اشاره شد.در اینكه مراد از احسن در «و امُر قومك یأخذوا باحسنها» چیست، اقوال مختلفى بیان شده است، از جمله: مراد با بهترین قدرت گرفتن، یا بهترین گرفتن از حیث علم و عمل، یا در دَوَرانِ امر بین اهمّ و مهمّ، بهترین عمل را انجام دادن است و یا مراد این است كه دستورات تورات، احسن تمام قوانین و دستوراتِ آن زمان است. امّا احسن مطلق، قرآن است، چنانكه خداوند مىفرماید: «و اتّبعوا احسن ما انزل الیكم من ربّكم من قبل أن یأتیكم العذاب بغتة و انتم لاتشعرون» 264
ممكن است مراد از آیه این باشد كه اگر با قدرت به تورات عمل كنید، بر دشمنان غالب خواهید شد و خانههاى آنها را به دست مىآورید.
امام باقر علیه السلام فرمود: عبارت «من كلّ شىء»، بیانگر آن است كه خداوند تمام امور را براى موسى علیه السلام بیان نكرده است. 265 گرچه در همان بخشى كه مطرح شده، تمام نیازهاى مردم آن عصر به تفصیل بیان شده است. «تفصیلاً لكلّ شىء»
مراد از «دارالفاسقین» یا كاخ ودربار فرعونیان است یا خانههاى ساكنان بیتالمقدّس قبلاز ورود قوم موسى، وممكن است مراد جایگاه متخلّفین از دستورات موسى در قیامت باشد. 266
264) زمر، 55
265) تفسیر نورالثقلین
266) تفسیر راهنما
پیامها
تورات، به صورت نوشته نازل شده است. «كتبنا» بكار بستن قانون و رهبرى امّت، نیاز به قوّت، اراده و جدّیت دارد. «فخذها بقوّة و امُر قومك»
در میان چند راه و برنامه، باید بهترین روش را انتخاب و با بهترین توان انجام داد. «بأحسنها»
مخالفت با قانون آسمانى، فسق است و مجازات دارد. «ساوریكم دار الفاسقین»
رهبر باید در عمل پیشگام باشد. (خداوند، ابتدا به خود موسى علیه السلام دستور مىدهد، سپس به مردم) «خذ... یأخذوا»