وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ لَهُمۡ نَصۡرًا وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
192
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمۡۚ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡ أَدَعَوۡتُمُوهُمۡ أَمۡ أَنتُمۡ صَـٰمِتُونَ
193
تفسیر نور
و (این معبودها) قدرت یارى آنان را ندارند و حتّى خودشان را هم نمىتوانند حمایت كنند.
و اگر معبودها را به هدایت فرا خوانید، از شما پیروى نمىكنند، بر شما یكسان است كه آنها را دعوت كنید یا ساكت باشید!
نکتهها
ممكن است معناى «تدعوهم الى الهدى» این باشد كه اگر از آنان بخواهید شما را راهنمایى كنند، اجابت نمىكنند. به هرحال گرچه سخن در مورد بتهاى بىعقل و جان مىباشد، امّا در آیه جمع ذوىالعقول بیان شده تا پرده از این پندار باطل مشركان بردارد كه آنها را عاقل، بلكه فوق عقل دانسته و مىپرستیدند و از آنها استمداد مىكردند.قرآن، بارها با تعبیرات گوناگون همچون: «لایستطیعون لهم نصراً» و «لایملكون لانفسهم نفعاً»، 388 ما را از توجّه استقلالى به توان و قدرتِ اشیا یا افراد، نهى كرده است.
388) رعد، 16
پیامها
چیزهایى كه نه توان یارىرسانى دارند و نه مىتوانند از خود دفاع كنند، شایستهى پرستش نیستند. «و لا یستطیعون ...» حتّى پرستش انسانهاى دیگر، توجیه ندارد، چه رسد به پرستش اشیا و موجوداتِ كمتر از انسان، كه توان هیچ راهنمایى و حمایتى ندارند. «اِن تدعوهم الى الهُدى لایتّبعوكم»