وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
8
تفسیر نور
و در آن روز (قیامت،) سنجش (اعمال بر پایهى) حقّ است. پس هر كس كارهاى سنجش شدهاش سنگین باشد، پس آنان همان رستگارانند.
نکتهها
«میزان»، وسیلهى سنجش است و هر چیزى وسیلهى سنجش خاصّى دارد، مثلاً دیوار را با شاقول، گرمى و سردى هوا را با دماسنج، میوه را با كیلو و پارچه را با متر مىسنجند، همان گونه كه وسیلهى سنجش انسانهاى عادّى، انسانهاى كامل مىباشند.میزانِ روز قیامت حقّ و حقیقت است. در آن روز هم حاكمیّت با حقّ است، «هنالك الولایة للّه الحقّ» 15 هم روز حقّ است، «ذلك الیوم الحقّ» 16 و هم میزانِ سنجش، حقّ است. «و الوزن یومئذ الحقّ»
امام صادق علیه السلام در تفسیر آیهى «ونضع الموازین القسط» 17 فرمود: میزان، انبیا و اوصیا مىباشند. 18 چنانكه در زیارت مطلقهى حضرت امیر علیه السلام مىخوانیم: «السّلام على میزان الاعمال» یعنى اینان، معیار و میزان سنجش اعمال دیگرانند.
حضرت على علیه السلام فرمودند: حسنات، موجب سنگینى میزان و سیّئات و گناهان، موجب سبكى آن است. 19
15) كهف، 44
18) تفسیر المیزان
19) بحار، ج90، ص141
پیامها
تشكیلات قیامت، حساب شده و قانونمند است و حسابرسى، قضاوت، صدور حكم و پاداش و كیفر، همه بر اساس حقّ است. «والوزن یومئذ الحقّ» خداوند، خواهان رسیدن انسان به حقّ و دستیابى به عقاید و كردارهاى شایسته و صحیح است. «والوزن یومئذ الحقّ»
براى هر كس، چندین وسیله و معیار سنجش و محاسبه در كار است. «موازینه»
توقّع سعادت و پاداش بدون عمل، بیهوده است. «فمَن ثَقُلت ... المفلحون»